۱۳۹۵ اردیبهشت ۱۱, شنبه

یه کمی گپ خودمانی

سلام دوستانم.
ممنونم که هنوز میایید و می‌خونید. جاتون در سفر قشم بسیار بسیار خالی بود (البته به جز اونهایی که با ما بودند). 
تو این سفر ما بیست و پنج وبلاگ سفر نویس بودیم، البته به جز کادر اجرایی و داورها و غیره که اونها هم اغلب وبلاگ نویس بودند. یه اتفاقی که توی این سفر (در کنار تمام جاذبه‌های بی‌نظیر قشم) افتاد این بود که این گروه یه مقدار نسبت به نوشتن بیشتر فکر کنه. حداقل اینکه خود من به فکر فرو رفتم که چرا این مدت وبلاگ نویسیم کمتر شده. چرا وبلاگها رو کم‌کم به فراموشی می‌سپریم، چرا هر کاری که شروع می‌کنیم نیمه‌های راه رها می‌کنیم، چرا بهونه میاریم که عمر وبلاگ نویسی سر اومد و .... 
درسته که با پر رنگ شدن رسانه‌های دیگه، مثل اینستاگرام و کانالهای تلگرام یه مهاجرت جمعی به اون رسانه‌ها اتفاق افتاده، اما هنوز برای وبلاگ و دل‌نوشته جا هست. تو وبلاگهای غیر ایرانی که من دنبال می‌کنم، شاید نصف اونها هم مهاجرت کردند به شبکه‌های اجتماعی، اما نصف دیگه هنوز می‌نویسند، هنوز خواننده رو به هیجان میارن و هنوز خلاق هستند.
حداقل چیزی که این سفر برای من داشت این بود که دوباره به نوشتن توجه کنم. اینکه نگذارم هیجانهای دیگه، استرس کار، شلوغی گروههای عریض و طویل تلگرام، سادگی کار با اینستاگرام و غیره من رو از نوشتن دور کنه. نه فقط وبلاگ، بلکه بحثهای جدی‌تر. با خودم تصمیم  گرفتم که پام رو روی ترمز بگذارم و با سرعت سرسام آور شبکه‌های اجتماعی جلو نرم. البته این کار رو با بستن فیس‌بوک در دو سال پیش شروع کردم. بر خلاف تصورم، دلم برای فیس بوک تنگ نشده. یه جایی پس ذهنم یاد دوستانی می‌افتم که توی سفر با هم آشنا می‌شدیم و بعد در فیس‌بوک همدیگه رو دنبال می‌کردیم، اما فیس‌بوک داشت من رو روی موج خودش می‌برد، به دنیایی از داستانها و حرفها که به هم هیچ ربطی نداشتن و ذهن من رو که نمی‌تونه خیلی راحت متمرکز بشه مشوش می‌کردن. 
تو این سفر با کسانی که دغدغه‌شون سفر بود گپ زدیم، خاطره تعریف کردیم، به هم راهکار دادیم، همدیگه رو تشویق کردیم، گاهی به هم حسادت کردیم. وقتی حسین عبداللهی از سفرش تو چهارده سالگی تعریف می‌کرد من لبخند می‌زدم، اما وقتی که تو داستان سفرش از مرز ترکیه و سوریه رد شدند و اسم شهر حلب رو آورد جگر من آتیش گرفت. دیدن حلب یکی از آرزوهای من بود و حسین، یک هفته از دوران نوجوانیش رو توی این شهر تو یه خانواده‌ی سوری مهمان بود و با بچه‌های کوچه فوتبال بازی می‌کرد و شهر رو تجربه می‌کرد. الان که دارم این رو می‌نویسم اشکهام سرازیر شده، برای شهری که نمی‌دونم کی می‌تونم به دیدنش برم، و هیچ نمی‌دونم وقتی که بتونم ببینمش، به چه شکلی در اومده. 
هر کدوم از ما دغدغه‌ای اینچنینی داریم، که وقتی درباره‌ش می‌نویسیم، قلبمون از هیجان می‌زنه، تمام صورتمون از لبخند پر می‌شه، یا اشک می‌ریزیم. این‌ها رو نمی‌شه در ۱۴۰ کاراکتر توییتر بیان کرد، اینها رو شاید بشه در غالب یک عکس کمی توضیح داد، اما هنوز جا برای بیرون ریختن احساسمون درباره‌ی یک مکان خاص، یک شخص خاص و یک مطلب خاص وجود داره. بیاین بازهم وبلاگ نویسی رو رونق بدیم. بازهم روزمره نویسی کنیم. مطالعه کنیم. فکر کنیم. 
این مطلب آخر که راجع به قشم نوشتم قراره که ویرایش بشه و در یک یا چند قسمت آپلود بشه. ضمنا الان به طور جدی دنبال دامین و هاست هستم که وبسایت راه بندازم و اگر کسی در این زمینه می‌تونه کمک فکری برسونه ممنون می‌شم. 

۱۳۹۵ اردیبهشت ۶, دوشنبه

برای اردیبهشت نازنین

سرم را برده بودم جلوی پنجره و در نسیم خنک صبحگاهی چشمهایم به خواب می‌رفت. چشمهایم را که باز کردم، تهران با همه‌ی جنب و جوشش آن پایین بود. لبخند زدم و صدایی در درونم گفت: چه خوشبختم...
امسال به بهترین شکل آغاز شده. امسال بعد از سالهای طولانی تنهایی در متن خانواده بودم، در سر و صدا، در شوق دید و بازدید، در حضور... این حضور بود که بهترین عید سالهای سال را رقم زد. 
نمی‌دانم برای شما هم اتفاق افتاده که صدا بزنید خاله، و سه نفر با هم جواب بدهند جانم؟ برای من اتفاق نیفتاده بود، همیشه حداقل یکی از خاله‌ها جای دیگری بود، و امسال می‌توانستم در این خوشبختی غرق شوم و بی‌دلیل صدا بزنم خاله، تا خودخواهانه از سه نفر جواب بگیرم! چه خوشبختی کودکانه‌ی دلنشینی...
این روزها، در خیابان که می‌روم، یکمرتبه رایحه‌ی گلها متوقفم می‌کند. می‌ایستم و ریه‌هایم را پر می‌کنم از عطر گلها. یاد سعدیه‌ی شیراز می‌افتم، که دلم می‌خواست حال و هوایش را درشیشه‌ای بزرگ پر کنم و دربش را محکم ببندم برای روزهای خاکستری. من همیشه پاییز و زمستان را دوست داشته‌ام، اما امسال بهار ذره ذره خودش را در من جا کرده. 
کاش این حس خوب روزهای اردیبهشت با ما بماند...

هر جا که هستید، دلتان گرم باشد. 

۱۳۹۵ فروردین ۳۰, دوشنبه

راز شیراز

از صبح می‌گفتم امروز باید برویم مسجد نصیر‌الملک را ببینیم. جور نمی‌شد. شده بودم مسئول گرداندن گروهی که زیاد هم به حرفهایم گوش نمی‌داد. خاله‌ی کوچکتر که بعد از پانزده سال آمده بود ایران، عزیز همه بود. وقتی هم که جایی برای خرید کردن گیر می‌کرد من بعد از چند بار تذکر که وقت برای بازدیدها را از دست می‌دهیم کوتاه می‌آمدم. بالاخره بعد از پانزده سال برگشته بود ایران، آنهم بعد از مبارزه و پیروزی بر بیماری. حقش بود هر چه صنایع دستی و چیزهای قشنگ که دلش می‌خواهد بخرد و با خودش ببرد. اما دلم نمی‌آمد همه‌ی وقتش را در بازار وکیل و انتخاب اجناس بی‌کیفیت بگذراند. 

رفتیم باغ ارم. از همان جلوی سر در ژست گرفتن‌ها و عکس انداختن‌ها شروع شد. رفتم به تک‌تکشان گفتم جلوی عمارت که رسیدید بایستید می‌خواهم برایتان از باغ ایرانی بگویم. گروه متشکل شده بود از اعضای فامیل که هنوز در ایران ساکن بودند، به اضافه‌ی دو  تا خاله‌ها و شوهر خاله وسطی که برای عید آمده بودند ایران. با این خانواده‌ی بزرگ، در بهترین زمان به شیراز آمده بودیم. هفته‌ی سوم فروردین، درست بعد از بازگشت سیل مسافرهای نوروزی به شهرهایشان. شیراز انگار سبک شده بود. همه‌جا پر گل بود و فواره‌ی بزرگ جلوی عمارت باغ، با بازی آب به طروات فضا می‌افزود. 

در پای عمارت باید صبر می‌کردم خاله‌ی کوچک سر به هوا هم به گروه برسد، وگرنه باید همه‌ی توضیحاتم را دوباره تکرار می‌کردم. مثل دختر بچه‌ی چهار ساله‌ی بازیگوشی به سمت ما آمد، دو واقع من چهار سالگی دختر دومش را در وجود دوباره جوان شده‌اش می‌دیدم. یک گوشش به من بود و باقی حواسش به اطراف که چیزی را از دست ندهد. برایشان از طراحی باغ ایرانی گفتم و از فلسفه‌ی پشت آن. از تجربه‌ی باغ بهشت در گرمای ماهان و اصفهان و کاشان تعریف کردم، بعد گفتم راس ساعت دوازده در همین نقطه دور هم جمع بشویم تا به جاهای دیگر هم برسیم. 

نزدیکیهای ساعت یک بود که بالاخره از آنجا بیرون آمدیم. به سعدیه رفتیم، که از همان پایین خیابان پیدا بود و از همان‌جا قربان صدقه‌ی صاحبش می‌رفتم. زودتر از بقیه از مسیر بالا آمدم تا به خدمت پادشاه سخن بروم. حال عجیبی بود، رسیدن به جایی که انگار در آن قلب شاعر هنوز می‌تپید. اشعار چهار گوشواره‌ی بنا را با صدای بلند می‌خواندم و عشق می‌کردم. در رواق منتهی به مقبره‌ی شوریده و در آن آبی زلال غرق شدم. در روبرو، یک درخت نارنج به بهار نشسته بود و هر از چندی به فضا عطر می‌پاشید، عطری که با نسیم بهاری می‌رفت و می‌آمد. آنجا بود که آواز از درونم برخاست و در فضای زیبا و عطرآگین آن به رقص درآمدم. 

ای باد بامدادی خوش می‌روی به شادی
پیـونـد روح کردی پیغـام دوسـت دادی
بـر بوستـان گذشتی یا در بهشـت بودی
شاد آمـدی و خرم فرخنده بخـت بادی
تا مـن در این سـرایم این در ندیده بودم
کامروز پیش چشمم در بوستان گشادی
چون گل روند و آیند این دلبران و خوبان
تو در برابر مـن چون سـرو بایستـادی
ایدون که می‌نمـاید در روزگـار حسنـت
بس فتنـه‌ها بزایـد تو فتنـه از کـه زادی
اول چـراغ  بـودی آهستـه شمـع گشتی
آسـان فـرا گرفتـم در خـرمـن اوفتـادی
خواهم‌ که بامدادی بیرون روی به صحرا
تـا بوستـان بـریـزد گـل‌هـای بامـدادی
یـاری که با قرینـی الفـت گرفتــه باشـد
هر وقت یادش آید تو دم به دم به یادی
گر در غمـت بمیرم شـادی به روزگارت
پیوسته نیکوان را غم خورده‌اند و شادی
جایـی که داغ گیــرد دردش دوا پذیـرد
آنسـت داغ سعـدی کاوّل نظــر نهـادی

 

کاش می‌شد حال این حضور را برای همیشه در دل نگاه داشت.

از سعدیه راهی باغ دلگشا شدیم، اگر چه باغ را باید در طراوت هوای خنک عصر تجربه کرد، اما عمارت آن به تالار آینه‌ای مزین بود که هر کس به آن وارد می‌شد بی‌اختیار شاد می‌شد. این اتاق بی اسباب آنقدر از انرژی های مثبت آکنده بود که لب هر بازدیدکننده‌ای را به خنده باز می‌کرد. شاید یک ساعتی در آن اتاق به عکس انداختن از همدیگر و صحبت و خنده مشغول بودیم. در طبقه‌ی بالای عمارت که موزه‌ی رادیو برپا شده بود، به اتاق دلبازی برخوردم که نمی‌شد از آن دل کند. واقعا که این باغ و عمارت نام برازنده‌ای داشتند. 

گفتم حالا باید برویم به مسجد نصیر‌الملک. دوتا تاکسی گرفتیم، اما راننده‌ها ما را جلوی نارنجستان قوام پیاده کردند. خانواده می‌خواست این بناهای تاریخی را هم ببیند. تصمیم گرفتم که به خانه‌ی زینت‌الملک برویم که کوچکتر بود، شاید می‌توانستیم به موقع به مسجد برسیم. کوچک؟ ولی مگر می‌شد از خانه‌ای به این زیبایی دل کند؟ در خانه‌ی زینت‌الملک رنگ و نور در هم می‌آمیخت و ما را در ضیافت شاهانه‌ی خود مهمان می‌کرد. چرا باید برای وقت که به سرعت از چنگم می‌گریخت خودم را ناراحت می‌کردم؟ در شاه‌نشین نشستم و جذب فضا شدم. اینجا، سکوت بود که از پنجره‌ها عبور می‌کرد و صدای گنجشکها که در حیاط کوچک به بازی مشغول بودند. با نزدیک شدن به عصر تعداد بازدیدکننده‌ها به حداقل رسید و درحالی که خانواده به خرید صنایع دستی و بازدید از موزه مشاهیر فارس در زیرزمین مشغول بود من فرصت داشتم که شاه نشین را از آن خود کنم و ذره‌های نور رو رنگ را به خاطر بسپارم.

بالاخره به مسجد نصیرالملک رسیدیم. مسئولین گفتند فقط بیست دقیقه فرصت دارید. خانواده از من شرح و توضیح می‌خواستند. گفتم اینجا زیباترین مسجد شیراز است. بروید و عکس بیاندازید تا تعطیل نشده. با این حرف آنها را مثل گنجشکها در فضای باز رها کردم تا فرصت داشته باشم چشمهایم را از زیبایی پر کنم. حیف که اینبار هم صبح به مسجد نرسیده بودم تا در بازی خورشید با پنجره‌ها سهیم باشم. اعضای فامیل هر جا مرا می‌دیدند زبان به تمجید باز می‌کردند و من تنها لبخند می‌زدم. 

اینکه دیر به مسجد آمدیم اتفاق خوبی بود. خانواده فهمید که باید برنامه‌ریزی زمانی‌ای که انجام داده‌ام را جدی بگیرند و همین باعث شد که در روز بعد بتوانیم هم به پاسارگاد برویم، هم نقش رستم را ببینیم و هم به تفصیل با تخت جمشید آشنا شویم. سومین بار بود که به تخت جمشید می‌آمدم و مثل هر دو بار گذشته شکرگزار بودم که چنین فرصتی دست داد. 

اما برگردیم به شب، که بعد از مسجد نصیرالملک گفتیم به حافظیه برویم. همه خسته بودند اما می‌خواستند از این سفر چهار روزه نهایت استفاده را ببرند. تا به خانه برویم، آبی به سر و صورت بزنند و لباس تمیزی بپوشند زمانی گذشت. در وبسایت جستجو کردم و به اشتباه خواندم که حافظیه بیست و چهار ساعت شبانه روز باز است، در حالی که این ساعات تنها برای ایام نوروز بود. به هر حال، تا شامی بخوریم و به حافظیه برویم ساعت ده و نیم شب بود. سرباز سر پست به ما گفت خیلی دیر آمدید که. گفتیم مگر بیست و چهار ساعته باز نیست؟ گفت پس خیلی خیلی دیر آمدید. آن ساعات برای عید بود. خانواده به خواهش و تمنا روی آورد: از راه دور آمده‌ایم، خسته‌ایم، فردا هم شیراز نیستیم، ترو بخدا... سرباز رو به دختر دایی من پرسید از کجا آمده‌اید؟ ما همه جواب دادیم گرگان. دروغ هم نگفته بودیم، دختردایی‌ام ساکن گرگان است. گفتم اینطرفی‌ها هم از ساری آمده‌اند. سرباز کمی فکر کرد و بعد گوشی تلفنش را برداشت و به مافوقش زنگ زد. هر چه ما به او گفته بودیم به مافوقش گفت. مافوقش نرم شد. گفت باشد. فقط پنج دقیقه. ورودی را هم تمام و کمال ازشان می‌گیری. من اعتراض کردم که پنج دقیقه دیگر چه ورودی‌ای؟ پنج دقیقه ما حتی به پله‌های آرامگاه هم نمی‌رسیم! با چانه زدن وقت را به ده دقیقه افزایش دادیم و و جوان سرباز ما را سرشماری کرد. بعد آمد و در را باز کرد. من هنوز باور نمی‌کردم که حافظ اینطور اختصاصی ما را به حضور پذیرفته باشد. آن باز شدن درب و ظاهر شدن گنبد آرامگاه بدنم را به لرزه انداخت. به خانواده گفتم بروید حالش را ببرید. اما حال مرا تنها خود لسان‌الغیب می‌دانست و بس.
که برد به نزد شاهان ز من گدا پیامی
که به کوی می فروشان دو هزار جم به جامی
شده‌ام خراب و بدنام و هنوز امیدوارم
که به همت عزیزان برسم به نیک نامی
تو که کیمیافروشی نظری به قلب ما کن
که بضاعتی نـداریم و فکنـده‌ایم دامـی
عجب از وفای جـانـان که عنایتی نفرمود
نه به نامه‌ای پیامی نه به خامه‌ای سلامی
اگر این شراب خام است اگر آن حریف پخته
به هزار بـار بهتـر ز هـزار پختـه خامـی
ز رهـم میفکن ای شیـخ به دانه‌های تسبیح
که چو مرغ زیرک افتد نفتد به هیچ دامی
سر خدمت تو دارم بخرم به لطف و مفروش
که چو بنده کمتر افتد به مبارکی غلامی
به کجا برم شکایت به که گویم این حکایت
که لبت حیات ما بود و نداشتی دوامی
بگشـای تیر مژگـان و بریز خـون حافظ
که چنان کشنده‌ای را نکند کس انتقامی 


باغ ارم

باغ ارم

سعدیه

باغ دلگشا

خانه زینت الملک

خانه زینت الملک

خانه زینت الملک

مسجد نصیرالملک

مسجد نصیر الملک

مسجد نصیرالملک

مسجد نصیرالملک

۱۳۹۴ اسفند ۲۵, سه‌شنبه

نسخه‌ی سال نود و چهار را هم پیچیدیم

دنیا طوری چرخیده که برای استراحت به آلمان رفتم. معمولا این اتفاق برعکس بود و از آلمان به ایران می‌آمدم تا استراحت کنم. اما به هر حال این بار بهانه‌ی خوبی برای سفر داشتم و اگرچه توقع زیادی از این سفر نداشتم اما به معنای واقعی کلمه لذت وافر بردم.
چند روز اول سفر درگیر دفاع از پایان نامه بودم. اگرچه از نتیجه‌اش راضی نبودم، اما حالا جور دیگری به آن نگاه می‌کنم. مدتها بود که احساس می‌کردم هیچ کاری به پایان نمی‌رسد و همه چیز دارد نیمه‌کاره رها می‌شود، اما نوشتن پایان نامه در روزهای پر استرس و پر فشار و بعد سفری کوتاه برای دفاع نشان داد که نه، کارها می‌توانند به انجام برسند، و خوب هم باشند. نمی‌دانم این اخلاق پرفکشنیست دست و پا گیر آیا روزی رهایم خواهد کرد یا نه.
وقتی خودم را در آغوش سفر رها کردم، از خیابانهای برلین خداحافظی کردم و برای دیدن مینا به اشتوتگارت رفتم. از آنجا به هایدلبرگ که آرزوی دیدنش را داشتم رفتیم و با اینکه آسمانش ابری بود، گاهگاهی با اشعه‌های یواشکی خورشید از لابلای ابرها برایمان دلبری می‌کرد. اینجا بود که چشمهایم را از منظره‌های بسیار زیبا پر کردم تا با دل لبریز از آرامش از آن خداحافظی کنم.



پایان سفر کوتاهم به فرایبورگ بود، شهری که در تمام آلمان بیشتر از هر جای دیگر دوست دارم و از قدم زدن در خیابانهایش سیر نمی‌شوم. نمی‌توانستم در فرایبورگ بیش از دو روز توقف کنم اما همین دو روز هم برای تکمیل آرامش و پر شدن ذخایر انرژی مثبت کافی بود. شاید یکی از بزرگترین دلایل علاقه‌ام به فرایبورگ اشتراک این احساس با کسانی‌ست که دوستشان دارم.

سال جدید سال بسیار خوبی خواهد بود. به این مسئله ایمان دارم. از نوروزش که دوتا خاله‌هایم دارند به ایران می‌آیند تا عوض کردن شغل و شروع یک ماجراجویی جدید همه‌اش به من نوید سال بسیار روشن و خوبی می‌دهد. آرزویم این است که برادرم بتواند به ایران سفر کند، مادر و پدرم سلامت باشند و بتوانم ببینمشان، و بتوانم تمام کسانی که دوستشان دارم را به خانه‌ی کوچکم دعوت کنم. امیدوارم که بتوانم برنامه‌های عقب مانده و نیمه رها شده را به انجام برسانم و کارهای جدیدی که در ذهن دارم به انجام برسانم. 
برای شما هم آرزوی سال بسیار خوبی دارم. سالی با رنگهای روشن و هوای پرطراوت. سالی با موفقیتهای پیاپی و تبلور امید و مهربانی. سال بسیار نیکی داشته باشید. 

۱۳۹۴ دی ۲۶, شنبه

گشتی در همین حوالی

هفته‌ی پیش با چندتا از دوستان موسسه‌ی طنین طبیعت تیرگان به شاهرود و روستاهای اطراف رفتیم، دوستان برای کار و من برای استراحت. آدمهای مختلفی دیدیم، زیر آسمان آبی پررنگ نفس عمیق کشیدیم و مناظر کوههای برفی را با چشم بلعیدیم. بدون مقدمه برویم سراغ عکسها.
به سوی بهشت زمستانی
به سمت کلاته خیج رفتیم، از کنار بسطام و جنگل ابر گذشتیم و از جاده‌ی یخ‌زده به سلامت عبور کردیم.

خانه‌‌ی خانم عرب انصاری در محله‌ی قدیم کلاته خیج قرار داشت

ابزار سنتی هنوز هم مورد استفاده هستند. 

و رنگها و رنگها جمعند برای هنر

خانم عرب انصاری به همراه دختران و عروسهایش تعاونی تولید تانه تشکیل داده. تانه، حوله‌های دستبافت و از هنرهای دستی منطقه‌ی شاهرود است.

اگرچه خانم عرب انصاری در نمایشگاههای مختلف صنایع دستی شرکت می‌کند، اما این تعاونی تنها بخشی از جامعه‌ی هنرمند کلاته خیج است.

خانه‌های این منطقه با روشهای سنتی محافظت می‌شوند!

منطقه‌ی قدیمی کلاته خیج داستانها از روزهای شکوهمند قدیم در خود پنهان کرده.

هنوز در بافت خانه‌های مسکونی پیدا می‌شود.

یادگار گذشته‌ها دستی می‌خواهد که دوباره بلندش کند. حیف نیست؟

حیف نیست که زیبایی قدیم را با خانه‌های بی‌شکل عوض کرده‌ایم؟

و معدود ساکنان آن را تنها گذاشته‌ایم؟


شهربانو خانم می‌گفت این مرغ خرد است، آن بقیه کلان‌اند و این را اذیت می‌کنند، برای همین مرغ تا احساس خطر می‌کند می‌پرد بغل صاحبش

آن حفره‌ها در دو طرف برای باد نخوردن فانوس تعبیه شده.

بافت قدیم

بافت قدیم و خانه‌های مسکونی جدیدتر

در خیلی از خانه‌ها دار و چله‌ی تانه‌بافی برقرار است. چه بسا همین زنان تانه‌باف باعث حفظ فرهنگ منطقه‌اند.

تانه‌ای روی خط پایان

فاطمه هم مثل من جذب گلها شده بود

پیرمردهای کلاته خیج

باور می‌کردید چرخها هنوز به کار گرفته شوند؟

بافنده‌ی این تانه‌ها دارد عروس می‌شود. نخ مرغوب گرانقیمت تهیه کرده تا تانه‌های جهیزیه‌اش را خوب و با کیفیت ببافد

ابزار کار
روز دوم به کالپوش رفتیم، آنجا بانوی مهربانی به نام فاطمه صغری ما را به خانه‌ی پدرش دعوت کرد، توضیح اینکه پدرش به شیوه‌ی سنتی زندگی می‌کند، بخاری‌اش هیزمی‌ست و وسایلش را خودش می‌سازد کافی بود که دعوت را با سر قبول کنیم. خانه معمولی بود، اما وارد اتاق پدر که شدیم فهمیدیم خانه‌ی پدر یعنی چه. بوی هیزم در اتاقی که با نمدهای رنگی پوشیده شده بود و دیوارهایش با گل سفید شده بود و حتی لوله‌ی گاز شهری‌اش پشت محفظه‌ای فلزی پنهان شده بود آنقدر فضا را گرم و مطبوع کرده بود که نشستم و با تمام وجود آرامش آن اتاق را جذب کردم. اتاق حس خانه‌ی پدربزرگم را داشت، همان بو، همان گرما، همان آرامشی که بیش از سی سال بود تجربه نکرده بودم. 

صندوقچه‌ی دست‌ساز پدر 

نمد ترکمن

هاون دست ساز پدر


تخته گوشت دست ساز پدر

از بادام‌های محصول درخت حیاط برایمان آوردند تا شرط مهمان‌نوازی را به جا آورده باشند

بعد پدر فاطمه صغری خودش آمد. عذرخواهی کرد که بچه‌هایش از ما خوب پذیرایی نکرده‌اند، اما ما که به بهترین وجه پذیرایی شده بودیم. سلامت باشی پدر.

از آنجا به حسین آباد سوداقلند رفتیم. جایی که برای عکاسی از دریاچه‌ی پشت سد پیاده شدم و باد داشت مرا با خود می‌برد.

از پشت شیشه‌ی اتومبیل از فضایی عکس گرفتم که در تابستان به دشت شقایق معروف است

و در پایان لقمه‌ای چرب و لذیذ از کشک. (روایت شده که نامهای دیگر این غذا کاله جوش، کمه جوش و کشک جوش می‌باشد، نامش هر چه باشد به مزه‌ی دلچسبش و خواب سنگین بعد از آن خللی نمی‌رسد).

۱۳۹۴ دی ۱۶, چهارشنبه

تا آخر دنیا برای این داستانها وقت دارم.

دیروز رفتم پستخانه چهارراه لشکر. دو بسته مجله بعد از اینکه دو بار توسط پستچی به درب خانه آورده شده بود و من حضور نداشتم به این مرکز برده شده بود و آقای مدیر ساختمان برگه‌اش را انداخته بود توی خانه‌ی من. این همان آقای مدیر ساختمانی‌ست که برای من خواستگار پیدا کرده بود و عکس العمل من: بله؟!!! یک شب هم تلفن زده بود از خاطرات جوانی خودش تعریف کرده بود و در بین داستان‌هایش گفته بود امام را من آوردم! من با حیرت پرسیدم مگر شما خلبانید؟!! گفته بود نه، آن ماشین که امام را از فرودگاه آورد مال من بود. منهم با خیال راحت یک گوش در گوش دیگر دروازه داستانهای تجارت فرش در آلمان و پزشک مخصوص در انگلستان و عیادت توسط آیت‌الله طالقانی را می‌شنیدم. در آخر گفته بودم فکر می‌کنم از وقت خواب شما گذشته. به خانم سلام برسانید. راستش هنوز خانمش را ندیده‌ام. به هر حال، آقای مدیر یکبار دیگر هم مرا غافلگیر کرد که: یک نفر با لباس کارگری آمده بود سراغ شما را می‌گرفت! من برق از سرم پرید! حالا چرا لباس کارگری؟ کاشف به عمل آمد آقایان پستچی محترم را افرادی با لباس کارگری تشخیص داده، اما نکرده این دو بسته مجله را تحویل بگیرد بگذارد کنار راه پله. 
به هر حال، اینها بهانه شد که بروم اداره‌ی عریض و طویل پست در چهارراه لشکر، و بعد از یک دور چرخ زدن در سالن اصلی مرا راهی درب خیابان کمالی کردند، دربی که ظاهرا مدتهاست بسته است. بعد از کمی چرخیدن بی‌نتیجه در خیابان کمالی برگشتم و از درب گمرک وارد شدم. بسته از خارج آمده؟ خیر، چند جلد نشریه است مال همین ایران خودمان. پس باید بروی فلان جا. انتهای راهرو از کنار سرویس بهداشتی که گذشتی درب اول سمت راست. من جلو می‌رفتم اما چون راهرویی وجود نداشت، سرویس بهداشتی‌ای دیده نمی‌شد یا ورود ممنوع بود برمی‌گشتم از شخص دیگری سئوال می‌کردم. مامور انتظامات مرا برگرداند و در سالنی بسیار وسیع و کاملا خالی به درب بازی در انتها اشاره کرد و گفت اگر آنجا نبود بیا آدرس بدهم کجا بروی. آقای مسئول آن قسمت گفت پشت برگه‌ات را نشان بده ببینم! نه اینجا نیست. باید بروی توی حیاط. آقای مامور انتظامات راهنمایی کرد و من با خنده به سمت حیاط راه افتادم. در حالی‌که از راهروهای غریب و  صدای تاسیسات و انبوه بسته های پاکت پستی می‌گذشتم می‌خندیدم. در امریکا یا آلمان محال بود به همین خنده‌داری به پس زمینه‌ی یک اداره‌ی عریض و طویل راهنمایی بشوم تا بسته‌های مجله‌ام را پیدا کنم. آنجا همه چیز حساب و کتاب دارد. می‌روی جلوی باجه مشخص، برگه و کارت شناسایی را نشان می‌دهی، بسته را تحویل می‌گیری و نهایتا تشکر می‌کنی. زندگی به همین بی‌اتفاقی‌ست. اما اینجا هر چیز ساده‌ای داستان دارد، و حتی وقتی چیزی سر جایش هست آنقدر متعجب می‌شوم که باید درباره‌اش با آن مقام مسئول و هر دوست و آشنای دیگری که در آن روز می‌بینم حرف بزنم و همین‌هاست که بودن در ایران را اینقدر متنوع می‌کند. در حیاط بالاخره دفتر به هم ریخته‌ای را پیدا کردم که چند آقای خوش‌تیپ و قیافه (همان لباس کارگری‌ها) در حال رتق و فتق امور بسته‌های پستی بودند. آقایی مجله‌ها را پیدا کرد و برایم آورد، جوانی هم مشغول ثبت شد و گفت سه بار اومدیم در خونه‌تون نبودین. گفتم دوبار. خندید و گفت نه چندبار اومدیم ننوشتیم! بعد برایم یک برگه مهر زد و نوشت خروج بلامانع است. نمی‌دانم چه کسی و کجا قرار بود جلوی خروجم را بگیرد. با آقای انتظامات که دیگر رفیق شده بودم بعد از آدرس پرسی‌های مکرر! 
یکبار دوتا از همکارها از من پرسیده بودند که چه چیز ایران مرا اینقدر مجذوب خودش می‌کند و من جواب داده بودم زندگی در ایران هر روزش داستان دارد. خاطرات سفرها را کنار بگذارم، از کل زندگی خارج از کشورم شاید به اندازه‌ی انگشتهای دست خاطره داشته باشم. اما در تهران پایت را که از خانه بیرون می‌گذاری داستانها شروع می‌شوند. همکارانم گفته بودند تو تازه واردی، هنوز کاسه‌ی صبرت لبریز نشده. انگار تازه توی کاسه‌ات دو تا سنگریزه انداخته باشند. حالا حالاها جا داری. منهم با خودم فکر کرده بودم که چقدر خوب است که دیگر برای چیزی عجله ندارم. 

۱۳۹۴ دی ۱۰, پنجشنبه

دابسمش‌ها

دیشب داشتم به فرشته و رضا می‌گفتم، من دابسمش‌های ایرانی که جدیدا باب شده‌اند را دوست دارم و دنبالشان می‌کنم. شاید خیلی‌ها بگویند که اینها هجویاتند، در آنها به افراد و اقوام بی‌احترامی شده، وقت تلف کردند و... . اینها هم هست. منکر این نیستم که این ویدئوهای خیلی کوتاه خانگی گاهی شورش را درمی‌آورند. اما چند چیز در این ویدئوهای خیلی کوتاه هست که برای من به شخصه خیلی ارزشمندند.
اول خلاقیت. بعضی از این ویدئوها به قدری خلاقیت دارند که حیرت می‌کنم، نحوه‌ی به کار بردن وسایل در بعضی از ویدئوها شاهکارند! مثلا ویدئوی کسی که با اجاق گاز دی جی شده بود را دیده‌اید؟ یا مثلا استفاده از جاروی سنتی به جای گیتار. اینها را که می‌بینم از ته دل می‌‌خندم و به سازندگانش آفرین می‌فرستم. 
دوم کار گروهی. به شخصه ویدئوهای جمعی را خیلی دوست دارم و از دیدن دو یا چند رفیق یا یک خانواده که از پدربزرگ و مادربزرگ تا فرزندان کوچک در آن شرکت می‌کنند بسیار لذت می‌برم. پیش خودم نقشه کشیدن و تعیین نقش کردن اعضای خانواده یا دوستان را تصور می‌کنم و خنده‌های شادی که ساختن این ویدئوهای کوتاه برایشان به ارمغان آورده. 
سوم تنوع. به نظرم ارسال انبوه این ویدئوها دارد به ما نشان می‌دهد که چقدر متنوعیم! از طرز لباس پوشیدن و آرایش و رفتار، تا دکوراسیون خانه‌ای که در آن هستیم یا جایی که در آن ویدئو تهیه می‌کنیم. راستش اگر یک غیر ایرانی از من بپرسد شما در ایران چطور زندگی می‌کنید بعید نیست همین دابسمش‌ها‌ را به او معرفی کنم! 
و در آخر نشاط. این حرکت جمعی نشاط و خلاقیت را زنده کرده، در کسی که سازنده‌ی ویدئوهاست، تا بیننده‌های بی‌شمارش. و همین خیلی با ارزش است.
خوشم می‌آید که هنرپیشه‌های معروف هم در این دابسمش‌ها شرکت می‌کنند و در مقابل مردم عادی کم می‌آورند! 

۱۳۹۴ دی ۸, سه‌شنبه

چگونه دنیا دوباره خوشرنگ شد

دیشب بالاخره در راس ساعت مقرر پایان نامه را فرستادم رفت. درس خواندن سر پیری این دردسرها را هم دارد. تا دو هفته قبل هنوز گیج بودم که باید چطور این مطالب را به هم ربط بدهم. از طرفی، نه فقط خودم توی قفس بودم، بقیه را هم توی قفس کرده بودم. به مامان تلفن زدم خواست زود قطع کند. گفتم نگران نباش. فرستادم رفت! چنان آخیشی از ته دل گفت که از آخیش من بعد از فرستادن ایمیل هم عمیق‌تر بود! گفتم از حالا هر وقت عشقت کشید تلفن بزن. من هستم. 
یک روشی که اینبار خیلی کمکم کرد روش پارکینگ بود. وقتی روی یک پروژه خیلی تمرکز کرده‌اید گاهی پیش می‌آید که یک موضوع جذاب دیگر به ذهنتان می‌رسد و باید یک کاری با آن موضوع جدید بکنید وگرنه بزرگ می‌شود و کل ذهن را خواهد انباشت. قدیم‌ها نمی‌دانستم با آن چه کنم. وسط درس خواندن یا نوشتن مقاله یکمرتبه هوس داستان نوشتن پیدا می‌کردم، ایده‌های جدید برای تغییر دکوراسیون یا کارهای هنری به ذهنم می‌آمد. خیلی وقتها می‌رفتم سراغ کار جدید چون جذاب‌تر و خلاقانه‌تر بود. اینبار سپیده به من گفت با ایده‌ها چه کنم و بعدا در روش تسهیلگری متوجه شدم اسم این روش پارکینگ است. موضوع جدید را روی کاغذ در جای امنی می‌نویسی و برمی‌گردی سراغ کارت. جای امن منظورم این است آن کاغذ حتی اگر جعبه‌ی دستمال کاغذی‌ست، گم و گور نشود، جایش مشخص باشد تا گم شدن یا نشدنش ذهن را مشغول نکند. اول ایده‌ها را روی یک کاغذ بزرگ که روی دیوار چسبانده بودم می‌نوشتم. اما آنقدر تعداد کاغذهای چسبانده شده مربوط به پایان نامه روی دیوار زیاد شد که ترجیح دادم به جای کاغذ بزرگ از کاغذهای کوچک یک اندازه استفاده کنم. دم دستم باشند، و هر وقت چیزی رویشان نوشتم بگذارم در کشوی دوم. اینطوری جایشان امن بود، و من بیش از همیشه تمرکز داشتم. 
حالا این که می‌گویم کشوی دوم، امر بهتان مشتبه نشود که من آدم پشت میز نشینی باشم. بله، میز تحریر دارم، میز ناهارخوری کوچک هم هست، گاهی پشت این می‌نشینم، گاهی پشت آن، گاهی ایستاده، گاهی پا دراز کرده توی تخت، گاهی پا دراز کرده روی پتو روی زمین، گاهی بالشهای مبل را جابجا می‌کنم و توی دره‌ای که روی مبل ساخته‌ام لم می‌دهم. همه مدل نوشتن را در این پایان نامه نویسی امتحان کردم، با اینحال امروز سیاتیک چپ هم به اندازه‌ی سیاتیک راست شروع کرد به بازی درآوردن. دیشب در لحظه‌ای که ایمیل را فرستادم و چشمهایم به دنیا باز شد، بزرگترین حسرتم این بود که کاش ساعت دو و نیم بعد از نیمه شب نبود و می‌توانستم بروم استخر. الان هم بیشتر از هر وقت دیگری می‌خواهم بزنم بروم سفر، اما مسئولیتهای عقب مانده‌ی کاری آنقدر زیاد شده‌اند که خودم هم نمی‌خواهم از زیرشان در بروم. هنوز امید دارم. می‌شود. 
از امشب شروع کردم به سر و سامان دادن این نیم وجب خانه. تنها شستن ظرفهای تلنبار شده و تمیز کردن گاز و رفت و روب کل آشپزخانه دو ساعت وقت گرفت. در پایان، دوتا نقطه نظر داشتم. اول، شکر که وسواس مادرم را به ارث نبردم، دوم اینکه اصلا آدمها چه کار می‌کنند که خانه‌ی دویست متری‌شان از تمیزی برق می‌زند؟ 
فیلم در دنیای تو ساعت چند است را دیدم: خیلی فرانسوی طور و دلنشین، برای لحظه‌های خوب.

۱۳۹۴ آذر ۲۷, جمعه

۲۷ آذر

دو روز پیش در همایشی که موسسه توسعه پایدار و سازمان محیط زیست برگزار کرده بودند و من هم جزو تیم اجرایی آن بودم، آن روی سکه را دیدم و برای اولین بار با پدیده‌ی شعبان بی‌مخ مواجه شدم، با افرادی که برای اختلال در نظم یک جلسه شروع به داد و بیداد می‌کردند و به بهانه اینکه موضوع بحث یکطرفه است کل برنامه را به هم می‌زدند. از جمله خانمی که با بی‌نزاکتی وسط حرف سخنران می‌پرید و با صدای تیزش حرف می‌زد و آقایی که پشت سر من نشسته بود و سمت بالایی در یکی از موسسات تحقیقاتی داشت، بلند شده بود و از ته حلقش عربده می‌کشید. هر چه مجری برنامه و سایرین می‌گفتند بنشینید و در زمان بحث و گفتگو هر چه دل تنگتان می‌خواهد بگویید ساکت نمی‌شدند. من بطری آبی به طرف آقا گرفتم که بفرمایید آب بخورید، آرام شوید، با حالتی دست مرا رد کرد که برو بابا! نهایتا به نشانه‌ی اعتراض کیفش را برداشت و در حالی که هنوز داد و بیداد می‌کرد به همراه دار و دسته‌ای که با خود آورده بود از سالن بیرون رفت. این گروه بعد از خروجشان جلوی در ایستادند و لبخندزنان عکس دسته‌جمعی انداختند که احتمالا هوچی‌گری‌شان را در رسانه‌های جمعی و مجازی ادامه بدهند. چیزی که در آن لحظه به آن فکر می‌کردم این بود که چقدر هنوز با الفبای گفتمان فاصله داریم، و آیا قرار هست روز خوب گفتگو و تبادل نظر و تبادل اندیشه به این سرزمین بیاید؟
«وقتی دو اندیشه در مقابلِ هم قرار می‌گیرند همدیگر را کامل می‌کنند زیرا دو اندیشهٔ مشابه با همدیگر روبرو نمی‌شوند. مهم این نیست که اندیشه‌ها روبروی همدیگر قرار نگیرند، مهم این است که تقابلِ اندیشه‌ها به معنای تضاد، تعارض و ستیز نباشد»        سید محمد خاتمی
همایش درباره‌ی دستکاری ژنتیکی محصولات کشاورزی بود. بحثی که می‌شود گفت در تمام کشورهای جهان بحث داغی‌ست و در بسیاری از کنفرانسها و مجامع بین‌المللی به داد و بیداد و اغتشاش می‌انجامد. دراینباره می‌خواهم مفصلا صحبت کنم، اما در حال حاضر فرصتش را ندارم. چیزی که در خلال جلسه‌ی پریروز دستگیرم شد مسئله‌ی دیگری بود.
در این جلسه‌ی همایش، عده‌ای از کشاورزان نیز شرکت داشتند، که نزدیک به ده سال است در کنار متخصصین روش بهنژادی تکاملی را در پیش گرفته‌اند و مواد غذایی ارگانیک و سازگار با محیط طبیعی منطقه‌ی خود تولید می‌کنند. این بحث را هم در جای خودش مفصلا توضیح خواهم داد، اما نکته‌ای که می‌خواهم درباره‌اش صحبت کنم این بود: 
پنلی که کشاورزان در آن صحبت می‌کردند آخرین پنل همایش بود و تا وقتی نوبت آنها بشود عده‌ی زیادی سالن را ترک کرده بودند. اما صبح، وقتی هنوز برنامه به اغتشاش کشیده نشده بود، یکی از کشاورزان میکروفن را گرفت تا مطلبی را توضیح بدهد و عده‌ای، از جمله آقای پشت سر من بدون گوش دادن به حرفهای این کشاورز پوزخند می‌زدند. من نمونه‌ی این رفتار را در جای دیگر هم دیده‌ام، در همایش حقوق مردم بومی که عشایر را برای صحبت درباره‌ی خواسته‌هایشان و حقوقشان به دانشگاه شهید بهشتی دعوت به کرده بودیم.
«مردمان بومي حق دارند رابطه معنوي متمايز خود را با زمينها، سرزمينها، آبها و سواحل درياها و ساير منابع که به طور سنتي در مالكيت آنان بوده يا به عبارت ديگر تصرف شده و مورد استفاده قرار گرفته حفظ و تقويت کنند و به مسئوليتهاي خود در اين زمينه نسبت به نسلهاي آينده عمل کنند.»      ماده ۲۵ اعلامیه سازمان ملل متحد درباره حقوق مردمان بومی
مردم بومی، اقلیتهای قومی، روستاییان، عشایر، هر اسمی که داشته باشند، این مردم به اندازه‌ی من و شما در گفتمان سهم دارند. صرف گذراندن چند کلاس دانشگاهی و نوشتن رساله‌ای چندکیلویی باعث نمی‌شود به آنها گوش ندهید یا به حرفهایشان بخندید. این مردم هر روز دارند اشتباهات روی کاغذهای شما را تجربه می‌کنند، تحمل می‌کنند، یا عاقبت روزی می‌برند و آواره‌ی شهرها می‌شوند. آقای مهندس، خانم دکتر، محاسبات شما روی کاغذ هر چقدر هم دقیق باشد، حیات بسیاری از مردم را به مخاطره انداخته، چون شما همیشه یک جنبه‌ی قضیه را زیر ذره‌بین گرفته‌اید. همیشه پیش‌فرضتان بر این بوده که بیشتر می‌دانید و بهتر حرف می‌زنید. روستاهای خالی از سکنه در ایران کم نیستند. آن روز که طرح سد و نیروگاه و کارخانه می‌نوشتید این روز را پیش بینی می‌کردید؟ آیا تابحال پای حرف دل یکی از این مهاجران و آوارگان شهرها نشسته‌اید؟ هیچ رفته‌اید با همان تفحصات علمی‌تان، ریشه‌ی مشکلات را بیرون بیاورید؟ آقا و خانم صاحب مقام دولتی. مردم بومی، روستاییان، عشایر، چند کلمه‌ی تازه اختراع شده نیستند. بله، در مجامع بین‌المللی انگار تازه این کلمات را کشف کرده‌اند، و در هنگام سخنرانی‌های آتشین از این مردم و حقوقشان صحبت می‌کنند. مردمان بومی و جوامع محلی نقل هر کنفرانس و کنوانسیون و بیانیه شده‌اند، اما کلماتی برای تزیین ویترین شما یا همان مسئولان بین‌المللی نیستند. مردم بومی واقعیت ما هستند. پیشینه‌ی ما هستند و گوش دادن به درد دل آنها معنی‌اش عقب ماندگی نیست. شما حتی نیاموخته‌اید صورت مسئله را چطور بنویسید.
«افراد و مردمان بومي حق دارند و نباید در معرض همانندسازي و جذب اجباري فرهنگی دیگر يا نابودی فرهنگ خويش قرار داده شوند.»       ماده ۸ -۱اعلامیه سازمان ملل متحد درباره حقوق مردمان بومی
من امروز می‌دانم که برای چه چیزی برگشته‌ام. من آمده‌ام که به حرف این مردم گوش بدهم، اما می‌بینم که شما گوش‌کردن را فراموش کرده‌اید، یا شاید هرگز نیاموخته‌اید. من آمده‌ام که از این مردم بیاموزم، اما می‌بینم که شما فکر می‌کنید علم تنها همان چیزی‌ست که بر سر گرفتن رتبه‌ی آن با هم رقابت می‌کنید. من امیدوارم که بتوانم به شما کمک کنم که بفهمید سهم این مردم در گفتمان با سهم من و سهم شما یکی‌ست. شما سالیان دراز برای اثبات حقانیت خود داشته‌اید، حالا بنشینید و به حرفهای مردم بی‌ادعا گوش کنید. 

۱۳۹۴ آذر ۲۵, چهارشنبه

بارش تا آخر عمر روی دوشتان باشد

نه اصلا یک آدمهایی حق دارند که گناهش را گردن شما بیاندازند، چون آنها را ویران کرده‌اید و بعد از شما هیچوقت مثل اول نخواهند شد. حتی اگر کسی با شوق ... بیاید... و وقتی نگاه می‌کند... چشمهایش برق بزند... 

۱۳۹۴ آذر ۲۱, شنبه

موسیقی شعر است که مرا زنده نگاه داشته

فکر نمی‌کنم بتوانم همایون شجریان را بخاطر آلبوم مستور و مستش ببخشم. باید در واقع این را نسبت به آهنگساز این آلبوم بگویم ولی نمی‌شناسمش. اما از همایون با پیشینه‌ی ادبی و موسیقایی‌اش انتظار نداشتم راضی بشود شعرهایی به این نابی را با تنظیم‌هایی به این بی‌ربطی اجرا کند. آهنگ شعر با ملودی‌ای که روی آن گذاشته شده نمی‌خواند. اشعار قطعه‌ها انگار توی قفس‌اند. من شنونده انگار توی قفسم. آهنگساز همه چیز را اشتباه گرفته. به نظرم باید آهنگساز فیلم باشد، نه آلبومی با اشعار حافظ و مولوی و عطار.
 در ویکی پدیا نوشته «در این آلبوم همایون شجریان در یک همکاری دیگر با نوازندگان آمریکایی آثاری از شاعران کلاسیک ادبیات پارسی را ارائه کرده است. هدف تولید این آلبوم شناساندن بهتر شعر و عرفان ایرانی در دنیا عنوان شده است.» اگر دست من بود می‌گفتم می‌خواهم با شعر و عرفان ایرانی به سبک فیلمهای هالیوودی آشنا نشوند! والا!
من همایون را دوست دارم. با بعضی از ترانه‌هایش هفته‌ها را سر می‌کنم. وقتی دوست دارد کار جدیدی انجام بدهد درکش می‌کنم. اگرچه او هیچوقت نامجو نمی‌شود، اما اغماض می‌کنم و تعداد آهنگهایی که از او دوست دارم آنقدر زیاد هستند که بگویم همایون شجریان از خواننده‌های مورد علاقه‌ام است. اما مستور و مست، فاجعه بود.

قطعه‌ی توبه‌شکن از آثار مورد علاقه‌ام از همایون است. امیدوارم شما هم لذت ببرید. 



این قطعه‌ی بعدی هم بخاطر ارادتی که به علیرضا قربانی دارم.

۱۳۹۴ آذر ۱۵, یکشنبه

عقب نشینی از مواضع

آدم "زندگی دیجیتال" زده‌ای که من باشم، آمدم یک اپ روی تلفنم نصب کرده‌ام به اسم Stand up! که وقت را رویش تنظیم می‌کنی و به نسبت آن تنظیمات خبردارت می‌کند که فلانی! پاشو! این هم از پیشنهادات دکتر بود برای اینکه کمی تحرک داشته باشم و تمام ساعات روز و شب را دانسته و ندانسته پشت میز ننشسته باشم. یک فایده‌ی دیگری که این اپ داشته این است که اگر مثل حالا حواسم پرت شده باشد و سرم رفته باشد توی وبلاگ سر هرمس و به زرشک زرشک گفتنهایش قاه قاه خندیده باشم به من یادآوری کند که برای چه منظوری الان پشت میز و کامپیوتر نشسته‌ام و برگردم سر کار خودم. 
خواستم بگویم که استفاده‌ی بهینه از تکنولوژی هیچ هم چیز بدی نیست. 

۱۳۹۴ آذر ۸, یکشنبه

از روزها...

يك روزهايى هم از همان صبحش با معاشرت شروع می‌شود و با معاشرت ادامه پیدا می‌کند و با معاشرت به پایان می‌رسد، تا آخر شب كه مى رسى خانه نفس عميقى بكشى و بگويى جانم تازه شد.
سوغات شیرین. Maple Syrup .شیره‌ی درخت افرا که روی پنکیک می‌ریزند.


۱۳۹۴ آذر ۳, سه‌شنبه

صدای سکوت چگونه است؟

گفتم دکتر متخصص می‌گوید صدای گوش تو بخاطر عصبی بودن است، اما من که عصبی نیستم؟
ناهید گفت من در درون عصبی‌ام، در درون با خودم حرف می‌زنم و گاهی دو ساعت احتیاج دارم تنها باشم تا با صدای درون خودم حرف بزنم. قبلا اینطوری نبودم. به نظرم چهل تا پنجاه سالگی واقعا آدم عوض می‌شود.
فکر کردم ولی کسی که از اول زندگیش اینطوری بوده چطور؟ همیشه صدای درونم بلند و واضح بوده. حالا از آن دوره‌ی غیر عادی که صدای دیگران را می‌شنیدم بگذریم، ولی صدای درونم همیشه و از وقتی یادم میاید حضور داشته... اصلا مگر می‌شود کسی صدای درون نداشته باشد یا صدای درونش خفته باشد؟ 

۱۳۹۴ آذر ۱, یکشنبه

آرام و خواب خلق جهان را سبب تویی

صبح برادر کوچکتر در اینستاگرام برایم پیغام گذاشت که زنگ بزن. حدس زدم باید خبری شده باشد چون تقریبا هر روز و بدون دخالت اینستاگرام در تماسیم. متوجه شدم که تلفنم از تنظیم شناسه‌ی اپل خارج شده و پیامها را دریافت نکرده‌ام. زنگ زدم. گفت کجایی؟ نگرانت شده بودم. گفتم من خوبم. آنجا خبری شده؟ گفت بابا را آورده‌ایم بیمارستان. قلبم ایستاد. گفت نگران نباش. طوریش نیست. آمده بود برای چکاپ قلب، از همانجا بردندش توی اتاق عمل برای آنژیوپلاستی و استنت. شانس آوردیم که به موقع جنبیدیم. می‌توانست خیلی خطرناک شود. من روی مبل نشستم و به این موضوع فکر کردم که چقدر دورم. از دنیایی که بابا را برده‌اند اتاق عمل و من اصلا خبر نداشتم. خیر سرم کل پنج شنبه و جمعه را هم سر کار بودم و یک زنگ نزدم ببینم آنور دنیا چه خبر است. برادرم خیلی حرف زد تا خیالم را راحت کند. گفت بابا الان خوابیده. صبح زنگ بزن با خودش حرف بزن.
از نه سال پیش، وقتی برادرم تصادف کرد، توی کما بود و هیچکس به من واقعیت را نمی‌گفت ترس دارم. مادرم همیشه فکر می‌کند نباید خبر بد را به کسی داد. نه سال پیش وقتی التماسش کردم بگوید چه شده و عاقبت بعد از گریه و التماس من گفت برادرم تصادف کرده دنیا روی سرم آوار شد. آن لحظه یقین داشتم برادرم را از دست داده‌ام. توی ساندویچی نزدیک محل کارم نشسته بودم و زار می‌زدم که به من بگویید چه شده! برادرم کجاست؟ و آنها ذره ذره به داستان می‌افزودند، که برادرم در بیهوشی‌ست، پایش شکسته. به هوش که آمد مادرم می‌گفت نمی‌تواند حرف بزند. فکش خورد شده بود. پدرم می‌گفت خدا را شکر جراحی خوب پیش رفته، دکتر گفته دنده‌هایش زود جوش می‌خورند. همه‌شان نگران بودند که من نگران نشوم. برای همین اینطور شکنجه شدم، و برادرم را ذره ذره به من برگرداندند. 
چهار سال پیش در بولیوی و در جایی با کمترین امکانات ارتباطی بودم، وقتی بعد از یکهفته به اینترنت دسترسی پیدا کردم و صفحه‌ی فیس بوک را باز کردم تا باپیامهای تسلیت مواجه شوم. دخترخاله‌ام در جنگ با سرطان از پا افتاده بود اما من حتی از بیماریش خبر نداشتم. مادرم به بالینش می‌رفت اما حتی یکبار هم به من نگفته بود. تقصیر آنها نبود که من جلوی چشمشان نبودم تا به من بگویند. تقصیر من نبود که نمی‌توانستم جلوی چشمشان باشم.
یک جایی در گذشته‌ها سرنوشت من اینطور شد که از دایره بروم بیرون. 
اما هنوز برای آنچه درون دایره دارم می‌ترسم. 

به مامان تلفن زدم. گفتم بابا را فرستادی بیمارستان؟ گفت من که نفرستادم! تازه این چند وقته همه‌اش خودش گیر می‌داد. عزیزم! داشت خودش را تبرئه می‌کرد. اما سرحال بود. پس بابا باید خوب باشد. گفت اصلا بابایت همان ایران که بود کمی ناراحتی قلبی داشت. رفته بودیم بیمارستان قلب جواب نداده بودند، برگشته بودیم خانه. یادت نیست؟ نه، شماها بچه بودید، یادتان نیست. 

شب به برادرم زنگ زدم. پرسیدم بابا بیدار شده؟ گفت آره. گوشی را داد به بابا. مُعلیکم دخترم!! این نوع سلام دادن من و باباست. مُعلیکم. از وقتی مامان دوتا پایش را کرده توی یک کفش که نباید کلمه سلام را بگوییم چون یک شیر پاک خورده‌ای توی تلوزیونهای آنور آب گفته سلام یعنی تسلیم! و به جای کلمات عربی باید حتما از کلمات درود و بدرود استفاده کنیم، من و بابا رفته‌ایم توی فاز مخالف. سلامٌ علیکم هم نمی‌گوییم، یعنی سلامش را برمی‌داریم بخاطر دل مامان. برای همین مُعلیکم استفاده می‌کنیم که خودش معنی می‌دهد که بابا سرحال است و اوضاع بر وفق مراد. واقعا از سرحال بودنش تعجب کردم. بابا خیلی بد مریض است، از آن ناله‌کن های قهار. سرما که می‌خورد انگار دنیا به آخر رسیده. صدای ناله‌اش چهارتا خانه آنطرفتر هم می‌رود. از آندفعه که برای نمونه برداری روده بیهوشش کرده بودند که نگویم، آسمان و زمین را به هم دوخته بود. من هم راننده‌ی اختصاصی‌اش بودم و هم شنونده‌ی ناله‌هایش، اما گاهی جلوی خندیدنم را نمی‌گرفتم چون می‌دانستم دارد تمارض می‌کند و چیزی‌اش نیست. بابا هم دل دارد، گاهی دلش می‌خواهد مامان برود نازش را بکشد. 
حالا بابا کاملا سرحال بود و داشت از لایروبی جوبهای قلبش تعریف می‌کرد. دلم می‌خواست آنجا بودم. ماچش می‌کردم و می‌گفتم چقدر دوستش دارم. دلم می‌خواست پیشش بودم، آمدن مامان و شروع ناله‌های بابا را می‌دیدم و می‌خندیدم. دلم برای ساعتها گپ زدن با بابا تنگ شده، و بعد قهر کردن مامان که همیشه با بابایت بیشتر حرف داری تا من.
دلم می‌خواهد دوباره پا بگذارم توی دایره. 

۱۳۹۴ آبان ۲۹, جمعه

قزوین گردی

یکبار از آرش پرسیده بودم کدام شهر را پیشنهاد می‌کنی برای یک مقصد فرهنگی نزدیک و خوب؟ گفته بود قزوین یا سمنان. هر دو شهر آنقدر در بناهای تاریخی و فضای شهری خوب بودند که توی ذهنم با هم ادغام شده‌اند. این بار که برای بار دوم به قزوین رفتم توی کوچه‌های بازارش به دنبال گوشه‌های خاص سمنان بودم، بعد سرم به دیوار می‌خورد و می‌فهمیدم که خیر، گذر بین دو مسجد در بازار قدیمی سمنان بود نه قزوین. اما از قزوین سعد‌السلطنه را خوب یادم مانده بود که ورود به آن مثل باز شدن درب یک صندوقچه‌ی گنج بود! بازار فرش را یادم نمی‌آید که مال سمنان بود یا قزوین، که چشمم را گرفته بود. اما بازار ماهی‌فروشهای قزوین را یادم هست که حتی از بندر انزلی هم پر شور و پر نورتر بود. چیز دیگری که از قزوین دوست داشتم، به جز بی‌ادعا بودنش، به جز مردم مهربانش، به جز تابلوگذاری‌های خوب برای بناهای تاریخی‌اش، این بود که اکثریت شهر بنای بلند نداشت. توی قزوین هنوز می‌شد به آسمان نزدیک بود. اینبار که رفتم چند ساختمان بلند دیدم. احتمالا بودند و من متوجهشان نشده بودم. اما دلم از اینکه این شهر هم کم‌کم آسمان را کم بیاورد گرفت. آخرین چیزی که از این شهر دلنشین خیلی دوست دارم لهجه‌ی مردمانش است. حالا برویم قزوین گردی.

از مسجدالنبی شروع می‌کنیم که این ورودی‌اش مرا بسیار به یاد ورودی مسجد جامع کرمان می‌اندازد.






در بازار پشت مسجد
ورودی حمام قجر، موزه‌ی مردمشناسی و بسیار مفید
بام حمام قجر


قسمتی از روز را به خانه‌ی بهروزی پناه بردیم. خانه‌ای اعیانی و زیبا که امروزه به عنوان هتل و رستوران سنتی استفاده می‌شود.



کارکنان خانه‌ی بهروزی در توضیح دادن تاریخچه‌ی خانه از هم سبقت می‌گرفتند و رسم مهمان نوازی را می‌دانستند. ای کاش مواد خوراکی و وسایل پذیرایی‌شان را هم سنتی‌تر انتخاب کنند تا هماهنگی کامل با محیط داشته باشد.

آرامش این خانه جذبه‌ی عجیبی داشت. توی شاه‌نشین و در فضای دلچسب آن حاج آقا بهروزی را تصور می‌کردم که با مهمانهایش روی فرش زیبایی نشسته و از معاملات تجاری می‌گوید. آنچه این خانه به من القا می‌کرد، صلح بود و حس امنیت بلند مدت. 

می‌توانستم هفته‌ها در این مکان اقامت کنم و آرامش درون آنرا تنفس کنم. مدتها بود چنین آرامشی مرا به آغوش نکشیده بود.


آیا صدای آرامش را در این فضا می‌شنوید؟


دوربینم کم می‌آورد در انتقال فضا

دلم برای این رنگ آسمان تنگ بود...
سرای سعدالسلطنه هر بیننده‌ای را به خود جذب می‌کند و مرکز استقراری خوش‌یمن برای هنرمندان شهر است.

خطوط، نظم، عمق

بازی نور

و آسمانی که در همین نزدیکی‌ست
چه می‌شد اگر هنوز هم زیبایی جزیی لاینفک از زندگی روزمره می‌بود؟

جز تمجید چه می‌توان گفت؟
عمارت طوطی ساختمانی نوستالژیک بود.
اگر به قزوین رفته‌اید اما قیمه نثار نخورده‌اید برگردید! برگردید!

این نظم و رنگ در بسیاری نقاط شهر تکرار شده‌اند.
آب انبار حاج کاظم
بادگیرهای آب انبار حاج کاظم


حسینیه‌ی امینی‌ها جایی بود که فرشته بسیار دوست می‌داشت. بخاطر فرا رسیدن ماه محرم بسیاری از دیوارها، پنجره‌ها و ارسی‌ها با پارچه پوشانده شده بودند و نمای خوبی از ساختمان نداشتم. اما فضای زیبای خانه مجلل‌تر از آن بود که به آن دل ببندم. 




سقف یکی از اتاقها





سقف اتاقی دیگر

نور از آن گوشه چشمک میزد


علم با خروسی مغرور در پیش
چهلستون قزوین هم داستانهای خود را دارد

همان بلایی به سرش آمده که چهلستون اصفهان

بازی رنگ و نور در فضای داخل موزه چهلستون

انعکاسها بیشتر از پنجره‌ها جذبم می‌کرد


چهلستون در شب

شرح شکن‌زلف خم اندر خم جانان
کوته نتوان کرد که این قصه دراز است