۱۳۹۴ مرداد ۲۳, جمعه

مرثیه ای برای پشه

به طرز احمقانه ای از دیشب حس غریبی دارم. البته صبح شدتش بیشتر بود. دیروز بالاخره به خیابان ناصرخسرو رفته بودم تا از متخصصین امور مبارزه با حشرات بپرسم که برای این پشه های دارکولا چه چاره ای ببینم. خانه ام به طرز وحشتناکی مورد تهاجم پشه هایی بود که راه خود را از چاه پیدا می کردند و جای نیش هر کدام مثل یک فتیله ی آتش گرفته بدنم را آتش می زد. واقعا خواب و آسایش نداشتم. اینطرف دستگاه پشه کش را می زدم به برق، آنطرف توی آشپزخانه در فاصله ای که بخواهم یک لیوان آب از یخچال بردارم از سه چهار نقطه گزیده می شدم. حمام که هیچ! از ترس پشه ها سه چهار روز یکبار حمام می کردم چون در فاصله ای که آب را باز کنم یا اینکه بخواهم دست دراز کنم و حوله را بردارم، طعمه ی پشه ها می شدم. واقعا نمی دانید از چه چیزی حرف می زنم، اما آنهایی که حساسیتهای پوستی دارند درد من را می فهمند. خلاصه اینکه در مغازه ای در ناصر خسرو مشکل موجود را مطرح کردم و آقای کارشناس با پرسیدن سئوالات اساسی مانند اینکه خانه ام طبقه ی چندم است و ساختمان چند طبقه است، رفت آن پشت و یک بطری تیره رنگ آورد. گفت آخر شب نصف این را در پنج لیتر آب خالی کن و توی تمام چاههای خانه بریز. نصف دیگرش را هفته ی دیگر به همین شکل استفاده کن. بطری را خریدم و بعد از خریدهای دیگر در بازار بزرگ تهران برگشتم خانه.
بطری تیره رنگ روی کابینت ماند تا به همه ی کارهایم برسم، و ساعت دوازده شب به سراغش بروم تا رویش را بخوانم. در اولین نگاه متوجه شدم که داروی فوق الذکر برای دفع آفات کشاورزی تهیه شده. مواد تشکیل دهنده اش عجیب و غریب بودند. به فکر فرو رفتم که محصولات کشاورزی ای که دارویی با اینهمه هشدار و اخطار رویشان پاشیده می شود عجب سموم عجیب و غریبی هستند و ما خبر نداریم. حقا که اشرف مخلوقاتیم که هنوز با این سموم نمرده ایم. دو دلی ام در ریختن دارو در چاه با دو نیش همزمان به بازو و پشت پایم زایل شد و گفتم امشب به حساب شما پشه های بیمقدار خواهم رسید. پنج لیتر آب را آماده کردم و نصف بطری را تویش خالی کردم. دارو به سرعت کف کرد و آب به رنگ و غلظت شیر درآمد. بوی تندی هم داشت که بازهم مرا به عقب می راند. اما حالا من بودم و پنج لیتر سم مایع و به شدت بد بو. راه دیگری برای معدوم کردنش نبود. از چاه آشپزخانه شروع کردم، بعد دستشویی، حمام و در آخر توالت. مایع را خالی کردم و درب دستشویی را بستم، درب اتاق خواب را هم بستم و پنجره را باز کردم تا خودم این وسط تلف نشوم. حس بدی داشتم. حس می کردم روی صورت طبیعت را با ناخن خراشیده ام. به زحمت خوابیدم و البته تا صبح خوابهای آشفته دیدم.
صبح که بیدار شدم نمی توانستم از جا بلند شوم. احساس می کردم نمی توانم با کاری که انجام داده بودم مواجه شوم. در واقع به طور خیلی جدی احساس می کردم خودم یک آشویتس آفریده ام. شوخی نمی کنم، واقعا خودم را هم طراز آلمانیهای اردوگاه مرگ می دیدم، و احساس می کردم تمام شب صدای ناله ی پشه ها را می شنیده ام که برای زنده ماندن به دیوار چنگ می زدند. وقتی هم که بلند شدم و به حمام رفتم، هیچ پشه ای روی دیوار نبود، اما جسد پشه ها روی زمین پر بود. خدا می داند چند صد پشه ی دیگر در مسیر چاه افتاده باشند. سکوت داشت دیوانه ام می کرد. موسیقی گذاشتم و شروع کردم به شستن همه ی جاهایی که سم ریخته بودم. کوره های آدم سوزی توی ذهنم بود، با موسیقی هم کمرنگ نمی شد.
واقعیت این است که من هیچوقت درباره ی آشویتس با کسی عمیقا صحبت نکردم. در این وبلاگ ننوشتم که تجربه ام از دیدار اردوگاههای مرگ چه بوده، شاید چون می خواستم تصویرش را از ذهنم پاک کنم، اما نمی دانم، آیا آشویتس واقعا همه ی بازدیدکنندگانش را سحر و جادو می کند یا نه. وقتی در لهستان بودم، به همراه همسفرم به اردوگاه مرگ رفته بودیم، آنهم به اصرار او، چون من نمی خواستم با واقعیت جنگ تا این حد نزدیک بشوم. بعد از ظهر از کراکف زیبا اتوبوس گرفتیم و در مسیری بسیار زیبا و صلح آمیز به سمت جایی رفتیم که نمی دانستم با من چه خواهد کرد. شهر اوش وینچیم (یا همان آشویتس به آلمانی)، یک شهر عادی بود، که آپارتمانهای شبیه به هم داشت، شبیه به هر جای دیگری که در بلوک شرق ساخته شده بود، و در مسیر حرکت ما مردم بسیاری در خیابان در حال تردد، گفتگو یا خرید بودند و حتی بچه هایی بودند که دوچرخه سواری می کردند.  ورودی موزه مثل ورودی هر موزه ی دیگری بود، عده ی بسیاری جمع شده بودند و منتظر بودند درها گشوده شوند و به تماشا بروند. ورودی اردوگاه کار، تصویری بود که در بسیاری از فیلمهای سینمایی یا مستند دیده ایم. یک اهرم راه بند که بالا می رفت تا ساکنان جدید وارد شوند و به محل زندگی، غذا و کار خود معرفی شوند. بسیاری از ساختمانهای مجموعه تبدیل به موزه های عکس و مدیا شده بودند و تماشای همه ی آنها یک روز کامل وقت می گرفت. توی آن فضای بزرگ و در حال و هوای غریب آن، من و همسفرم همدیگر را گم کردیم. من کم کم به ساختمان شماره ی یازده رسیدم. جایی که جمعیت زیادی به همراه تور آمده بودند به همه ی سوراخهایش سرک بکشند، اما حتی متوجه نشوند که اولین اتاق گاز مجموعه توی این ساختمان قرار داشت. به شیوه ای کاملا مازوخیستی آنجا می ایستادم و به کوچکترین جزییات توجه می کردم و می گذاشتم که آن فضا بزرگ شود و مرا تسخیر کند. در بین ساختمان ده و یازده مکانی که هزاران انسان کنار دیوار تیرباران شده بودند مغزم قفل کرد. گروهی از توریستهای ایتالیایی جلوی دیوار دعاهای کلیسایی می خواندند. از آنجا که حرکت کردم نمی دانستم دیگر چه چیزی میتواند در انتظارم باشد. جایی در ساختمان سه یا چهار مقاومتم در هم شکست، جایی که با پشته ای از عینک مواجه شدم و دیدن آن صحنه به شدت تکانم داد. سالنهای دیگری هم بود، از انبوه چمدانها و کیفها، هزارها کفش، ظروف غذا، همه مال انسانهایی که منتظر روز بازگشتشان بودند. سالنی از قوطی های خالی زایکلون بی... با همان علایم و هشدارها که برای سموم دفع آفات می نویسند. سالن دیگری هم وجود داشت، از موها، موهای طبیعی، بلند، کوتاه، در هم، موهایی که برای بافتن پارچه مورد استفاده قرار می گرفتند! چون باید از همه ی غنایم استفاده کرد...
من مسیر روی نقشه را دنبال نمی کنم، به ندرت پیش می آید که در جایی جدید نقشه را جلوی خودم بگذارم و بگویم از نقطه ی آ باید به نقطه ی ب بروم، به جای آن خودم را می سپارم به راه، تا راه خودش مرا ببرد، و راه اینبار مرا به اتاقهای گاز و کوره های آدمسوزی هدایت کرد. تجربه ی آن فضا از توصیف خارج است. آنجا حس می کردم فریاد هزاران زن و مرد روی روحم سوار شده و سایه ای تیره روی بودنم افتاده. همین است. آشویتس مرا به آدم جدیدی تبدیل کرد. آدمی که همیشه یک سایه ی سیاه روی بودنش افتاده، و گاهی با خوشخیالی فکر می کند می تواند آنرا فراموش کند. اما آشویتس فراموش شدنی نیست. یا باید مثل توریستهای بی غم به سوراخها سرک بکشی، انگار داری در پارک سرگرمی می گردی، یا اینکه اگر می دانی روحت در این مکانها درگیر خواهد شد با خودت روراست باشی و به آنجا پا نگذاری، آنجا به طور قطع تسخیرت خواهد کرد، و بعد از آن، هیچ کدام از دردهایت به اندازه ی قبل ناراحت کننده نخواهد بود.
آشویتس تنها بخشی از یک تاریخ است. بخشی که بسیار پررنگ شده، اما همه ی داستانهایش شنیده نشده. یک برش عمیق و زجرآور است از انسان، انسان... برخلاف آنچه همیشه شنیده ایم، تنها یهودیها نبودند که در این اردوگاهها جان خود را از دست داده اند، یهودیها بلندگوی پرقدرت تری داشته اند، تا درباره ی ظلمی که به آنها شده فغان کنند، و ناله ی و مویه ی دیگر قربانیان اتاقهای گاز را در صدای فریاد خود محو کنند. در این اتاقهای گاز، که با دقت و تکنولوژی خاص آلمانها طراحی شده اند، به جز یهودیها، معلولین، همجنس گراها، کولی ها و بسیاری افراد از نژاد اسلاو محبوس شده اند، گاز سمی رویشان پاشیده شده، حتی جای ناخن کشیدنشان روی دیوارهای بتنی پیداست... چند قدم آنطرفتر، کوره ها در کنار یکدیگر قرار دارند. اجساد بعد از تخلیه ی اشیاء قیمتی شان، از جمله اعضای مصنوعی بدن و حتی دندان طلا، چهارتا چهارتا روی هم سوار می شدند تا با کمک اهرم کشویی، بدون دردسر و بدون اتلاف انرژی به داخل کوره هدایت شده به خاکستر تبدیل شوند.
وقتی همخانه ام را پیدا کردم، یکساعتی از بسته شدن مجموعه می گذشت. در محوطه پرنده پر نمی زد و همین باعث می شد حجم سکوت رشد کند و مرا احاطه کند. همخانه ی بینوا در این سکوت به شدت ترسیده بود، اما تنها مانده بود و هیچکس را در دیدرس نمی دید. وقتی مرا دید رنگش به شدت پریده بود و ترسیدم که همانجا سکته کند. گفت از اینکه تنها در ساختمان یازده مانده بود به شدت ترسیده بود، بخصوص اینکه تصور می کرد در را رویش بسته اند. آنقدر از حال بد و از احساس ناخوش آیندش گفت تا بعد از دو ساعت حالش سر جا آمد. دستش را توی دستم گرفته بودم و باید هدایتش می کردم تا به کراکف برگردیم. توی آن شهر غریب، حالا هیچکس پیدا نمی شد که به ما بگوید اتوبوس در کجا می ایستد. از روی تابلوی توی ایستگاه فهمیده بودم که آخرین اتوبوس دو ساعت پیش از اینجا عبور کرده و اگر همسفر را مجبور به راه رفتن نکنم در آن شهر ارواح ماندگار خواهیم شد. البته اخلاق هلندی اش در آن لحظه کاملا غالب بود و تصور می کرد من از قصد توی ساختمان یازده تنهایش گذاشته بودم و اینکه او الان قهرمان نجات یافته از اردوگاه مرگ است. مثل یک روح سرگردان بدون اراده دنبال من حرکت می کرد اما دست از شکایت برنمی داشت. به زور خوراکی شیرین و آبمیوه به خوردش دادم، تا ایستگاه مرکزی شهر راهش بردم تا آنجا در کنار جوانان الکی خوشی که به شهر می رفتند منتظر اتوبوس بشویم. خطر سکته کردن از سر همسفر گذشته بود، اما تا رسیدن به کراکف حرفهای بی ربط زدم و در شهر معطل کردم که به هتل نرویم، تا با در جمعیت بودن احساس اطمینان به او برگردد. آدم برونگرایی بود و درباره ی تجربه اش با هر کسی که سر راهمان قرار می گرفت حرف می زد، طوری که انگار واقعا از نجات یافته های آشویتس بود. من تنها غبطه می خوردم که چرا نمی توانم مثل او به راحتی از آشویتس حرف بزنم و خودم را خالی کنم.
حالا من آشویتسی در اندازه ی خودم به راه انداخته ام. بی توجه به صدای فریاد مرگشان، موجوداتی را که مزاحم می دیدم، با ظرفی از سم از سر راه خودم برداشته ام. حالا جسدهایشان را با آب می شویم، تا نباشند، تا دیگر نبینمشان، تا زندگی به صلح و زیبایی دلخواه من تبدیل شود. این عین واقعیت است.

۱۳۹۴ مرداد ۱۲, دوشنبه

رنگ زندگی

هفته ی گذشته برای همایش شترداران ایران رفته بودیم به ییلاق عشایر شاهسون، خاستگاه شتر دوکوهان در نزدیکی سرعین. متاسفانه مسیر رفت و برگشت بین تهران و سرعین را در شب گذراندیم و نتوانستم به وصال مناظر جاده ای برسم. از سرعین تا ییلاق را هم بر بالای نیسان آبی رنگ رفتیم و چندین بار نزدیک بود ملک الموت را به چشم ببینیم. اما با اینهمه حضور در بین عشایر طایفه ی تکله یادگاری شد که در این گنبد دوار بماند. برنامه بسیار فشرده و بی استراحت بود، اما همه چیز زمانی برایم پر رنگ تر شد که ریش سفیدان تکله به محل آمدند تا ببینند در قلمروشان چه خبر است و چه کسی می آید و چه کسی می رود. منهم فرصت را مغتنم شمردم تا به جای گوش دادن به صحبتهای دولتی ها، به چادر مجاور آلاچیق میزبان بروم و در فضایی که بی شباهت به فضای پدرخوانده نبود در خدمت بزرگان قوم بنشینم و افسوس بخورم که چرا ترکی نمی دانم. حاج بایرام و حاج امین دولتخواه از اینکه از آنها عکس انداخته ام تشکر کردند و تاکید کردند که اسمشان را بنویسم. دیدار آنها ایده ی چاپ اولین کتاب عکسم را کلید زد، و امیدوارم هر چه زودتر این ایده را به انجام برسانم و کتابی از عکسهای این بزرگان را برایشان بفرستم. شاید این حرکت باعث شود به چندهزار عکس دیگرم سری بزنم و اقدامی جدی درباره شان انجام دهم.

۱۳۹۴ مرداد ۱۱, یکشنبه

از روزهایی که می آیند و می روند

دکتر (رییسم) می گوید باید بفرستمت کلاس رانندگی تا رانندگی با ماشین دنده ای را یاد بگیری. می دانم که بیشتر دلش می خواهد راننده خصوصی بی مزد و مواجب داشته باشد، من هم زیر بار نرفته ام. گفتم اگر قرار باشد توی خیابانهای این شهر رانندگی کنم دیگر آن آدم آرامی که می بینید نخواهم بود. گفت بهتر! لااقل همان باعث بشود یک تکانی بخوری!
نه اینکه تکان نخورم، اما به خودم یاد داده ام بیخود حرص نخورم. از هر چیزی قسمت خوبش را بردارم و با آن حال کنم. بخصوص اینکه با پای خودم برگشته ام به این دیوانه خانه و از روزی که پا تویش گذاشته ام، یک آرامش خوبی دارم. گاهی موجی از کار زیاد یا اتفاقات اعصاب خرد کن می آید و کمی جابجایم می کند، اما دیگر تلاطمی در کار نیست، کافیست یک قدم بگذارم عقب و به خودم بگویم هی! حواست هست توی ایرانی؟ از اتفاقات روزمره که دیگران دیگر نمی بینند لذت وافر می برم. از اینکه بالای شهر خانه نگرفته ام خوشحالم. کی فکرش را می کرد زندگی در کوچه پس کوچه های خیابان جمهوری می تواند اینقدر با خلق و خویم سازگار باشد؟ کاسبهای مورد علاقه ام را پیدا کرده ام، تنها هنوز نتوانسته ام میوه فروش خوش اخلاق و با انصاف پیدا کنم. یک پیرمردی سر کوچه مان مغازه ی ابزار فروشی دارد. از انبر دست تا قفل انبار و جارو را از او خریده ام. اصلا سر کیف می آیم وقتی او به همین دو سه هزار تومان فروش می گوید خدا برکت بدهد. گفتم چقدر خوب است که شما در این محله مغازه دارید، گفت اینجا که محل کسب و کار نیست، ما برای خدمت به مردم اینجا مانده ایم.
مهمانی از آلمان داریم، خانمی ست که قدش از دو متر تجاوز می کند، از همانها که عکسشان را به کسانی که ندید عاشق آلمانی ها هستند نشان می دهم. یک چیزی در حد غول بیابانی. اما پشت این جثه ی بزرگ، قلب کوچکی دارد. امروز به من ماموریت دادند که در شهر بگردانمش. چون کاخ گلستان نزدیکمان بود رفتیم آنجا. او هم مثل من به نقاشی های احمقانه ی کاخ و بخصوص آن فرشته های زشت سینه لخت بالای خلوت کریمخانی خندید. وقتمان تقریبا رو به پایان بود، از کافه سئوال کردیم تا چه ساعتی باز هستند، گفتند تا هفت. دیدیم فرصت هست که بعد از دیدن کاخ ابیض به کافه برگردیم. آمدیم و هر چه منو را بالا و پایین کردیم چیزی سنتی و ایرانی پیدا نکردیم. آب طالبی سفارش دادیم و برای اولین بار با آب طالبی واقعی مواجه شدم چون تا بحال فکر می کردم آب طالبی در واقع همان طالبی ست که در مخلوط کن با یخ درست می کنند، در حالی که در اشتباه بودم و در واقع طالبی را توی آبمیوه گیری می اندازند و آبش را در می آورند و برای اینکه غلیظ نباشد آب هم قاطی اش می کنند. تا بحال چیزی به این بدمزگی نخورده بودم که ده تومان هم بخاطرش بدهم. اما خب بدی آن به همین جا ختم نشد چون ما هنوز دو جرعه از این مایع بدرنگ بی مره نچشیده بودیم که آمدند گفتند ببخشید، گروهبان آمده می گوید کافه تعطیل است. اول اعتنایی نکردم و فکر کردم که اینطور گفتند که زودتر از جا بلند شویم. اما همان لحظه موسیقی قطع شد، صندلی ها را روی هم چیدند و سه نفری زل زدند به ما که بلند شویم برویم. جر و بحث بر سر اینکه اگر میخواستید یکربع زودتر تعطیل کنید پس از اول جواب درست ندادید به جایی نرسید، بعد هم بیرون کافه با دو سرباز محوطه جر و بحثم شد که چرا دارند دستور میدهند از این مسیر برویم و از فلان مسیر نرویم. گفتم شماها آبرو برای آدم نمی گذارید، لااقل جلوی یک خارجی آبروداری کنید. از وقتی به ایران آمدم اولین بار بود که صدایم را بلند می کردم. گفتند حرفی داری فردا بیا به مدیر بزن. گفتم می آیم می زنم.
 برای خارج شدن از تنش این وضعیت رفتیم پارک شهر و بعد میدان مشق. از آنجا و جلوی هتل فردوسی  تاکسی گرفتیم و رفتیم رستوران سنتی. قیمت نجومی غذاها بیشتر برای برنامه موسیقی زنده بود که خوب بود و خانم مهمان ما را خوشحال کرد. بخصوص که همان اول سئوال کردند مهمان مال کجاست و یک پرچم آلمان گذاشتند روی میز ما. بعد هم در بین برنامه های موسیقی آقایی مجری آمد و به زبان تمام مهمانها که پرچمشان روی میز بود صحبت کرد و مهمان ما از لهجه ی آلمانی بی نقص مجری حیرت کرد. بعد هم چون کاسبی یک دیس میوه و یک جعبه شیرینی یزدی را با پرژن هاسپیتالیتی اشتباه گرفته بودیم آنهم رفت توی پاچه مان و با دویست و سی تومان صورتحساب مواجه شدیم. طبیعی بود که کیسه پلاستیک بخواهیم و دیس میوه را تویش خالی کنیم و با جعبه شیرینی زیر بغلمان بزنیم و برویم، چون مهمانمان فردا مسافر بود و می توانست از این خوراکی های ناخواسته بین راهی لذت ببرد.
در راه برگشت هم با راننده تاکسی جر و بحث کردم چون می گفت اتومبیلش تسمه پاره کرده و با اینکه داشت ما را در میان راه پیاده می کرد ولی دوبرابر کرایه واقعی پول می خواست. خب بعله، کسی که از رستوران به آن گرانی آنهم با یک خارجی لندهور بیرون بیاید باید هم به شکل کیف پول به نظر برسد. خلاصه خواستم بگویم فکر نکنید همه ی تهران گل و بلبل است یا من هم همیشه اخلاق مخملی را دارم. اما با وجود تمام داد و بیدادهایی که با ملت خارجی ندیده داشتم، عصبانیتم زود برطرف شد و بی خیال کل ماجراها شدم و تنها قیافه ی متحیر مهمان آلمانی یادم ماند وقتی که در جواب سئوالش که این ساختمان زشت چیست جواب داده بودم سفارت آلمان! خداییش هیچ دقت نکرده بودم سفارت آلمان تا چه حد زشت و ناخوش آیند است.

۱۳۹۴ تیر ۲۸, یکشنبه

یک قاشق کتاب- نور خورشید

شازده کوچولو گفت: «اهلی کردن» یعنی چه؟ روباه گفت: این چیزی است که امروزه دارد فراموش می شود. یعنی «پیوند بستن»... - پیوند بستن؟ روباه گفت: البته. مثلا تو برای من هنوز پسربچه ای بیشتر نیستی، مثل صدهزار پسربچه ی دیگر. نه من به تو احتیاج دارم و نه تو به من احتیاج داری. من هم برای تو روباهی بیشتر نیستم، مثل صدهزار روباه دیگر. ولی اگر تو مرا اهلی کنی، هردو به هم احتیاج خواهیم داشت. تو برای من یگانه ی جهان خواهی شد و من برای تو یگانه ی جهان خواهم شد... ...
روباه گفت: زندگی من یکنواخت است. من مرغ ها را شکار می کنم و آدم ها مرا شکار می کنند. همه ی مرغ ها شبیه هم اند و همه ی آدم ها شبیه هم اند. این زندگی کسلم می کند. ولی اگر تو مرا اهلی کنی، زندگی ام چنان روشن خواهد شد که انگار نور خورشید بر آن تابیده است. آن وقت من صدای پایی را که با صدای همه ی پاهای دیگر فرق دارد خواهم شناخت. صدای پاهای دیگر مرا به سوراخم در زیر زمین می راند. ولی صدای پای تو مثل نغمه ی موسیقی از لانه بیرونم می آورد. علاوه بر این نگاه کن! آن جا، آن گندم زارها را می بینی؟ من نان نمی خورم. گندم برای من بی فایده است. پس گندم زارها چیزی به یاد من نمی آورند. و این البته غم انگیز است! ولی تو موهای طلایی رنگ داری. پس وقتی که اهلی ام کنی معجزه می شود! گندم که طلایی رنگ است یاد تو را برایم زنده می کند. و من زمزمه ی باد را در گندم زارها دوست خواهم داشت... اگر دوست می خواهی بیا و مرا اهلی کن! ...
روباه گفت:  آدم ها این حقیقت را فراموش کرده اند. اما تو نباید فراموش کنی: تو مسئول همیشگی آن می شوی که اهلیش کرده ای.

شازده کوچولو
آنتوان د سنت اگزوپری

۱۳۹۴ تیر ۲۰, شنبه

روزها...


در مدت سه ماهی که پایم به ایران رسیده، به سه منطقه از ایران سفر کرده ام، در واقع به سه منطقه ی دور افتاده ی محروم. آخرینش همین هفته ی گذشته بود که ساعت پنج صبح بر سر مزرعه ی کشت دیم هندوانه در کویر بودیم و در حیرت بودم از سیستم کشاورزی عجیبی که نزدیک به هزار سال است در دل کویر دارد جواب می دهد. البته شرایط لایه های خاک این وضعیت را بوجود آورده بود، یعنی سفره ی آب زیر زمینی در عمق نسبتا کمی (حدودا هشتصد متر ارتفاع از سطح دریا) قرار گرفته بود و کشاورز هزار سال پیش چاله های بزرگی حفر کرده بود تا به این عمق برسد و در همین جا کشاورزی کند، آنهم محصول آبخوری مثل هندوانه. آقای مهدی زاده که جانباز جنگی هم هست در یکی از این چاله ها حدود پنج تن محصول برداشت می کند و واقعا دستمریزاد به همتش، و همت تمام کسانی که این روش پایدار را ادامه داده اند.
این سفر آخری را در معیت بهمن ایزدی رفتیم. خوش به حالش. روح آزادش هنوز پرواز را می داند. زیر لب شعر می خواند، آواز می خواند، با خودش حال می کند. حواسش نبود که سوییچ اتومبیل دستش بود، ما را زیر آفتاب کویر کاشته و رفته بود عکاسی. این است که می گویم روح آزاد دارد. عاشق قدم به قدم ایران است و به اندازه ی ایران هم دوست و آشنا و رفیق شفیق دارد؛ این از خواص خاک شیراز  است لابد.
سفر ماقبل کاشان سفری بود به چابهار، به دیاری که همه عمر دیدنش آرزویم بود. با اینکه سفر بیشتر ماموریت کاری بود، اما همان حس بودن در چابهار برایم لازم... ولی نه کافی... از اینجا به یکی از محرومترین مناطق ایران رفتیم، جایی که یک کارخانه ی صنعتی، تنها چشمه های آب عده ای روستانشین را تصاحب کرده بود، مردهایی که تا بحال زن در اتاق گفتگویشان ننشسته بود، مردهایی که از نداشته ها شکایت می کردند، از کار نداشته، آب نداشته، سواد نداشته، مردهایی که حتی شناسنامه ندارند، خواسته اند گرفتار خدمت اجباری سربازی نشوند، حالا در سن پیری هم هنوز شناسنامه، سواد، وجود خارجی ندارند. مردهایی که به شرط اشتغال، زمینها و چشمه هایشان را به کارخانه بخشیده اند، و کارخانه کارگرش را از بخشهای دیگر استان آورده. بعد ازشنیدن صحبت مردها، به پشت کپرها و دیدن زنها رفتیم. زنهایی که گفتند بیایید به درد دل ما هم گوش بدهید. گفتند شوهرهایمان بی کارند، حقوقشان را نداده اند، گفتند آبمان را کارخانه برده، گفتند آنزمان که شوهرهایمان قاچاق می بردند وضعمان بهتر از این بود. گوش دادیم و به فکر فرو رفتیم، که زنهای پشت کپر، همه چیز را برای خانواده شان می خواستند، و از نداشته های خودشان کلمه ای شکایت نمی کردند.
اما سفر قبل از این سفر، به یکی از دورافتاده ترین روستاهای استان سمنان بود، جایی که مهمان عشایر مهربان بودیم، که برای چندمین سال متوالی گرفتار خشکسالی بودند، که تعداد میش و بزشان فرصت ازدیاد ندارد، که خجل از نداشتن محصولات لبنی، ما را با پنیر قالبی کارخانه ای پذیرایی کرده بودند.
بی آبی چقدر نزدیک ماست، و چقدر هنوز حسی نسبت به آن نداریم. چقدر هنوز نمی فهمیم که آنطرف شیر آبی که باز می کنیم، آنطرف قبض آبی که می پردازیم، آنطرف حس امنیت، و تصور آنکه بی آبی مال دیگران است و مال من نیست، ما چقدر چقدر به شیرهای خالی، آبهای شور و بیماریهای دسته جمعی نزدیکیم. اینها ربطی به عقب ماندگی یا مدرن بودن ندارد. وقتی مرز آب نداشتن به خانه ی ما برسد، شاید آن منبع و پمپ جدید آب کفاف چند روز را بدهد، اما من از روزهای بعد از آن می ترسم.
این مدت که نبودم و ننوشتم، اتفاق دیگری هم افتاد. پروفسور شهریار عدل هم از بین ما رفت. شاید اگر در بم نمی دیدمش، و جذب شوخ طبعی و فروتنی اش نمی شدم، شاید اگر در مقابل سواد علمی اش که هیچ بویی از تکبر و افتخار در آن نبود تکان نمی خوردم، آنوقت برایم یک آدم عادی می شد؛ پیرمرد باستانشناس و ایرانشناس که عاشق ایران بود و بر سر دفن شدنش در بهشت زهرا یا گورستان خانوادگی اش درگیری پیش آمد و آخرش میراثی ها حرفشان را به کرسی نشاندند و ... اما شهریار عدل آدم عادی ای نبود، و حق این بود که مراسمی در خور خدماتش برایش گرفته شود، نه مراسم تجلیل محقری در ورودی موزه ایران باستان، که نیم ساعت بعد همه شرکت کنندگانش پراکنده شدند. مراسم تمام شد، همه رفتند، اما دونفر از همکاران واقعی شهریار عدل روی نیمکت پارک نشسته بودند، در بهت و سکوت، چون تنها این دو بودند که می فهمیدند ایران چه پدری را از دست داده و می دانستند که این آدمها که برای قشون کشی آمدند و رفتند، فردا حتی نام شهریار به یادشان نخواهد ماند.

پ.ن. نوشته هایم یک چیزی کم دارند. می دانم. نوشته هایم در دور دست، در جایی که دیگر در دسترسم نیست توی زمین فرو می روند. چقدر نوشتن همین چند خط برایم سخت شده.

۱۳۹۴ خرداد ۲۱, پنجشنبه

شوخی بردار نیست!

نمی‌دانم که آیا ویرووسهای سمج موجود در ایران از خارج رفته های سوسول بیشتر خوششان می‌آید یا اینکه من یک ویرووس‌ربا نصب کرده‌ام توی بدنم و هر بیماری عجیب و غریبی را با نهایت شدتش می‌گیرم و ولم هم نمی‌کند! خلاصه خواستم مثل خاله جانتان سفارش کنم که جان هر کسی که دوست دارید این روزها مواظب باشید، غذا و نوشیدنی بیرون را نخورید، دست و صورتتان را مرتب بشویید و این توصیه‌ها را جدی بگیرید، تا از این ویرووس اسهال و استفراغ خانمان برانداز در امان بمانید. 
باقی بقایتان. 

۱۳۹۴ خرداد ۱۶, شنبه

فرزند فضل الله

عمه جان پرت زياد مى گويد. ديشب مى گفت نسب ما از يكى از اجداد پدرى به دامغان مى رسد. اين داستان پيدا كردن رگ و ريشه دارد برايم جالب مى شود. از طرفى حتى اگر يكى از دورترين نياكان ما اهل دامغان باشد من فرزند خلف او خواهم بود، فرزند دشتهاى حاشيه كوير، فرزند آباديهاى دلنشين، فرزند آبى ترين آسمانها.

۱۳۹۴ خرداد ۱۵, جمعه

۱۳۹۴ خرداد ۱۱, دوشنبه

آبهاى جنوب

در چابهارم. 
بودن در اين شهر آرزوى ديرينم بود. آمدم، دوستش داشتم، دوست داشتنى هايش را دوست داشتم، از نداشته هايش دلم گرفت، اما امشب تجربه ى عجيبى داشتم. امشب به عشق پا زدن به آب درياى عمان به ساحل رفتم. ماه بالاى سرم مى درخشيد، نور مهتاب روى موج مى رقصيد وبعد مى شكست، اما كفشها را كه كندم، جلو رفتم و جلوى فرود موجها ايستادم ترسى تيره مرا به آغوش گرفت. آب به پاهايم رسيد، ترس از پاهايم بالا آمد، بدنم لرزيد. اين آب كه آرزوى ديدنش را داشتم حالا مرا طلسم  مى كرد. پا عقب كشيدم. به آب، به آسمان نگاه كردم، به آب خيره شدم. دريا مرا از خود مى راند. پيامش را دريافت كردم و به آن احترام گذاشتم. 

۱۳۹۴ خرداد ۴, دوشنبه

پاکستان

سفر به پاکستان اولین سفر کاریم محسوب می‌شد و باید بگویم که خیلی راغب به این سفر نبودم و ته دل خدا خدا می‌کردم که ویزایش درست نشود. راستش کمی ترس داشتم، بخصوص از وقتی صحبت این کارگاه توسعه پایدار در پاکستان شده بود، یکی از همکاران دائم اخبار انفجار و تروریسم برایمان می‌خواند و من بیشتر از فکر کردن به جان خودم، به فکر نگرانی مادرم بودم که خبر رفتنم را بشنود. به هر حال، بعد از سه روز رفتن و آمدن به سفارت و بعد از مصاحبه با کنسول که متقاعد شده بودم به ما ویزا نمی‌دهد، خبر رسید که ویزای ما حاضر است و گذرنامه‌ام برای اولین بار رنگ ویزا به خود دید. روز موعود رسید و من و مدیر پروژه، اگر بار گران گویان با دوستان خداحافظی کردیم و به فرودگاه رفتیم. در فرودگاه امام همه چیز مرتب و منظم پیش رفت و هر گونه احتمال اینکه پرواز ما لغو شود یا تغییر کند از بین رفت. پیتزای خوشمزه ای در فرودگاه خوردیم و سوار هواپیمای قطری شدیم. پرواز مستقیم به اسلام آباد وجود نداشت و باید با پروازهای کشورهای عربی به این سفر می‌رفتیم و من برای اولین بار فرودگاه یک کشور عربی را تجربه کردم و باید بگویم که فکّم افتاد! با اینکه سفر زیاد رفته‌ام و هیچوقت فرودگاهها را دوست نداشته‌ام، ولی طراحی و معماری و تزیینات فرودگاه دوحه مرا به وجد آورد و اولین بار بود که یک فرودگاه را دوست داشتم. به هر حال، فرصت برای گشتن در این فرودگاه نبود تا با بقیه فرودگاهها مقایسه‌اش کنم و به سمت پرواز قطری‌مان به سوی اسلام‌آباد رفتیم. هواپیمای دوم به نسبت هواپیمایی که از تهران سوار شده بودیم قدیمی‌تر بود و کادر مهماندار هر دو هواپیما مخلوطی از کشورهای جنوب شرق آسیا تا امریکای جنوبی بودند. 
اما پاکستان. 
اولین صحنه‌ای که در بدو ورود به استقبالمان آمد یک اتومبیل زره‌پوش با مسلسل بزرگی نصب شده روی آن بود که در کنار ورودی درب سالن ایستاده بود. به این صحنه خندیدیم و به سالن رفتیم. سالن فرودگاه کهنه و درب و داغان بود و پنج بخش مختلف که برای بازرسی گذرنامه تعبیه کرده بودند ما را گیج کرده بود. بالاخره کسی به ما اشاره کرد که می‌توانیم در هر یک از صفوف که خواستیم بایستیم. چون چمدان نداشتیم به سرعت از بخشهای مختلف گذشتیم و به خروجی مسافرها رسیدیم، جایی که جمعیت بسیاری با لباسهای سفید و کرم رنگ پاکستانی ایستاده بودند و صدا می‌زدند تاکسی، تاکسی! در بین این سر و صدا و دور از این جمعیت پشت میله‌ها ایستادیم تا تابلوی اسم خودمان را پیدا کنیم. از طرف هتل با اتومبیل هوندا به استقبال ما آمده بودند و با خوش‌آمد گویی و تعارفات ما را به به سمت اتومبیل بردند. برای خوشحال کردن ما گفتند که هتل سِرِنا هتل مورد انتخاب بسیاری شخصیتهای مهم بین‌المللی‌ست و برای خوشحال کردن بیشتر ما گفتند که آقای احمدی‌نژاد هم در دوران ریاست جمهوری‌اش در این هتل اقامت داشته. با سوار شدن به اتومبیل فهمیدیم که سیستم رانندگی در پاکستان مانند سیستم انگلیس است یعنی راننده سمت راست می‌نشیند و اتومبیل از سمت چپ خیابان حرکت می‌کند که در جاهای خلوت برای من گیج کننده می‌شد. 
دیدن سرسبزی مسیر تا اسلام آباد اولین چیز غیر منتظره برای ما بود. همه جا سبز بود و کنار جاده درختها و علفزار منظره را پر طراوت می‌کردند. جاده به نسبت شلوغ بود و دیدن کامیونهای بزرگ نقاشی شده و زنان با لباسهای رنگارنگ که یک وری پشت مردها روی موتور سیکلت می‌نشستند مرا به وجد می‌آورد. شهر اسلام آباد سرسبز و مدرن بود و بعدتر متوجه شدیم که این شهر حدود سی و پنج سال پیش به این شکل ساخته شده به همین علت خیابان بندی‌اش بسیار خوب بود و خانه‌ها جدید بودند. در میان این جنگل سبز ما به هتل سرنا هدایت شدیم. هتل سرنا در منطقه‌ی سیاسی شهر، در نزدیکی کاخ نخست‌وزیری، بانک مرکزی، خانه‌های استانهای مختلف و بسیاری اماکن مهم دیگر قرار داشت و در طول مسیر تعداد زیادی ایست بازرسی پلیس قرار داشت که البته جلوی ما را نمی‌گرفتند ولی با عبور آهسته مان، به دقت توی ماشین را نگاه می‌کردند. اما جالبترین قسمت امینتی از ورودی هتل آغاز شد، جایی که سه نگهبان با یک سگ بزرگ جلوی یک راه بند ایستاده بودند و راننده باید درب کاپوت و صندوق را باز می‌کرد تا سگ بزرگ بو بکشد. بعد از اینکه از این دورازه‌ی آهنی بزرگ عبور می‌کردیم، از مسیری مارپیچی بالا می‌رفتیم و در دو مکان دیگر جلوی اتومبیل را می‌گرفتند و در جای سوم ساکهایمان را باید از دستگاه رد می‌کردند. بالاخره جلوی درب ورودی پیاده شدیم، جایی که بازهم یک چک پوینت به مفصلی فرودگاهها قرار داشت و نه تنها وسایلمان، بلکه خودمان هم باید اسکن می‌شدیم. خب، بعد از این پنج خوان، بالاخره وارد سالن هتل پنج ستاره شدیم و واقعا مثل این بود که یکمرتبه درب بهشت به رویمان باز شد. 
راستش برای این جلسه‌ی بین‌المللی انتظار نداشتم هتل پنج ستاره برایمان تدارک ببینند. هتل بسیار زیبا بود و امکانات کاملی داشت. سالنهای زیبا، مبلمان سنتی و ارزشمند و اتاقهای مجلل آن باعث شد متوجه بشویم که در بهترین هتل پاکستان اقامت داریم. البته فرصت برای لذت بردن از اتاق چندان زیاد نبود چون یکمرتبه متوجه شدیم که با احتساب اختلاف ساعت بین ایران و پاکستان داریم برای جلسه دیر می‌رسیم. 
جلسه با تلاوت قرآن شروع شد، آقای قاری به پای بلندگو آمد، کفشهایش را در آورد و پارچه‌ای روی سرش گذاشت و سوره‌ای بسیار کوتاه را خواند. جلسه درباره‌ی روشهای حفاظت محیط زیست در بخشهای مختلف پاکستان و بخصوص بخش چیترال بود که عده‌ای از محلی‌ها هم در آن شرکت داشتند.این چند نفر لباس چندان متفاوتی نداشتند، اما روی کلاهشان پر نصب کرده بودند که از سایر شرکت کنندگان متمایزشان می‌کرد. به جز ما، یک مهمان نپالی هم به جلسه آمده بود و برنامه‌ی ما ارائه درباره‌ی برنامه‌های حفاظت محیط زیست و جامعه محلی بود که به خوبی پیش رفت. 
عصر و بعد از اتمام جلسه، من و مهمان نپالی به همراه یکی از برگزارکنندگان به شهر رفتیم، و البته تعریف آنها از شهر، مرکز خرید بود. به نظرم این روند عمومی شده که ساکنین یک شهر، بخصوص در جهان سوم، مهمانانشان را در ابتدا به مراکز خرید ببرند تا مهمانان شاهد باشند که برندهای بین‌المللی تا چه حد در کشورشان نفوذ کرده!  زیبایی این بازدید، لباسها و شالهای رنگی و البته خانمهای خوش پوش با لباسها و شالهای رنگی بود که به محیط نشاط می‌داد. اما ورود به این مرکز خرید طبقاتی هم با عبور از دستگاه اسکن همراه بود. پس از خروج از مرکز خرید و با قدم زدن در خیابان به بازار طلافروشها رسیدیم که طبق انتظارم پر زرق و برق و جالب بود و البته نگهبانهای مسلح در خیابان قدم می‌زدند. نکته اینجاست که اسلام آباد نماینده‌ی خوبی از کل کشور پاکستان نیست، و تعداد مکانهای تجاری در آن بسیار محدود است. علتش می تواند به خاطر وضعیت امنیت شهر باشد و همچنین گرانی شدید این شهر نسبت به شهرهای دیگر. 
از گرمای شدید هوا فرار کردیم و در یک مغازه‌ی نسبتا کثیف یک جور دسر خوردیم که هر چه فکر می‌کنم اسمش یادم نمی‌آید. دسر دو تکه کیک مانند غوطه ور در محلول شیر شیرین یا چیزی شبیه به آن بود. خوشمزه بود. همچنین زولبیا و بامیه داشتند که با اسمهای دیگری نامیده می‌شدند، و نوعی فالوده شبیه به فالوده شیرازی خودمان. در حین خوردن دسر و صحبت، ناگهان برق رفت و چند دقیقه بعد ژنراتورها شروع به کار کردند. میزبان ما توضیح داد که قطع شدن برق یک امر کاملا عادی‌ست، و در روز بین ۱۱ تا ۱۸ ساعت قطعی برق دارند. به همین علت همه ژنراتور دارند، و از طرفی من متوجه شدم علت اینکه در اکثر مکانهای عمومی و خصوصی به جای کولر از پنکه استفاده می‌کنند همین مشکل انرژی‌ست.  در هنگام بازگشت، تاکسی ما را در نزدیکی هتل پیاده کرد چون ورود تاکسی به هتل ممنوع است. ما با عبور از سه چک پوینت به بهشت وارد شدیم! 
روز دوم، ما به همراه میزبانمان به دو دانشگاه در راولپندی رفتیم تا در مراسم روز جهانی تنوع زیستی شرکت کنیم.راولپندی شهری ست که از نظر فاصله بسیار به اسلام آباد نزدیک است، اما کاملا در سمت دیگر فرهنگی و ظاهری قرار دارد. راولپندی دقیقا شهر شلوغ و بی نظم پاکستانی بود که انتظارش را داشتم، و این بی نظمی در برنامه‌ی دانشگاه اول، دانشگاه کشاورزی راولپندی هم قابل مشاهده بود. در اتاق کنفرانسی بسیار گرم، به سخنرانی مسئولین دانشگاه با صدابرداری خیلی بد گوش دادیم و تقریبا چیزی از سخنرانی‌ها نفهمیدیم. نکته جالب برای من این بود که تلاوت قرآن توسط یک خانم انجام شد. این خانم که البته بسیار محجبه بود و حتی روبنده داشت، در بخش تخصصی هم ارائه داشت و اعتماد به نفس و تبحر خوبی داشت. بعد از اتمام بخش مقدماتی و با خروج روسای دانشگاه، کل سالن به جنب و جوش افتاد و اکثر شاگردان اتاق را ترک کردند و مضاف بر آن، میز و صندلی روی سکو هم به خارج از سالن برده شد و حتی گلها را به روی میز کوچکتری جلوی دو نفر از روسای دانشگاه منتقل کردند! خیلی جالب بود که آدمهای مهم، امکانات را هم با خود می‌بردند! بخش تخصصی سمینار به دلیل کمبود وقت با ارائه‌ی بسیار فشرده‌ی عده‌ای از دانشجویان همراه بود که آنقدر سریع حرف می‌زدند و سریع از روی اسلایدها می‌گذشتند که چیز زیادی دستگیرمان نشد! پس از اتمام برنامه هم به چادر بزرگ نارنجی رنگی دعوت شدیم که در آن کباب کوبیده‌های بسیار کوچک و سمبوسه‌های تند سرو می‌شد. یک جور شیرینی شبیه به توپهای پیراشکی هم بود که در شهد و شکر غوطه ور بودند. از آنجا به دانشگاه دوم، دانشگاه زنان فاطمه جناح رفتیم که از همه نظر از دانشگاه اول سر بود. دخترها با لباسهای رنگارنگشان در جنب و جوش بودند و در بخش ماکتها و پوسترها، برای توضیح دادن طرحهایشان برای ما مهمانان خارجی با هم رقابت می‌کردند. سالن برگزاری سمینار و برنامه‌ها همه با نظم کامل انجام شد و کیفیت برنامه‌ها، حتی نمایش اجرا شده از دانشگاه اول بهتر بود. مسئولین این دانشگاه توجه بخصوصی به من که تنها زن دعوت شده بودم داشتند و بعد از اتمام سمینار ما را به اتاق استادان دعوت کردند تا پذیرایی شویم. در کل حضور در این دانشگاه و دیدن دخترهای در حال تحصیل برایم جالب بود، اگرچه، در دانشگاه اول هم تعداد زیادی از دخترها در سالن حضور داشتند، اما متوجه شدم هر بار که جمع جدیدی وارد می‌شوند، این گروه دخترها به بخش عقب تر سالن فرستاده می‌شوند. 
و اما روز سوم. در روز سوم با تحویل دادن اتاق هتل من فرصت داشتم که کمی شهر را بگردم، اما از آنجاییکه شهر بیشتر به پارک جنگلی شبیه است و با توجه به جو امنیتی آن، خیلی جرات گم شدن به خودم ندادم و از بنای پاکستان، یک مرکز خرید دیگر و از موزه‌ی لوک وررثه یا موزه‌ی میراث دیدن کردم. بنای پاکستان شبیه به یک نصفه گل چهارپر در بالای تپه‌ای قرار دارد. میزبان من واقعا لطف کرد و مرا به این موزه برد ولی در موزه برق قطع بود و بسیاری از گالری‌ها صوتی و تصویری بودند که از دیدن آنها محروم شدیم. اینجا متوجه شدم که در ساختمانهای عمومی دستشویی در مکانی خارج از ساختمان قرار دارد، و البته با واقعیت نبود آب و نبود صابون مواجه شدم. خانمی که مسئول نظافت بود، با یک ظرف یک لیتری آب آورد و در یک آفتابه‌ی گرد بی دسته ریخت ، و بعد از استفاده در دستشویی، همان آفتابه را بلند کرد تا روی دست من آب بریزد و دستم را بشویم! خوشبختانه در این موقیعت ژل ضد عفونی همراه داشتم و خودم را نجات دادم! گرمای هوا بسیار شدید بود و باعث شده بود بدحال بشوم. به همین علت به مرکز خرید پناه بردم تا خنک شوم و چیزی بنوشم. بعد به موزه میراث رفتم، و البته فراموش نکنید که ورود به تمام این مکانها با عبور از دستگاه اسکن ممکن بود. در موزه‌ی میراث می‌توانستم ساعتها وقت بگذارم اگر تا این حد بی نظم نبود، اگر اطلاعات کافی درباره‌ی موارد مورد نمایش وجود داشت، و اگر به این شدت دچار سردرد نمی‌شدم. شاید یکی از بدترین سردردهای عمرم به سراغم آمده بود و البته یکی از نگهبانها هم بفهمی نفهمی از من خوشش آمده بود و علی‌رغم قانون منع عکاسی، به من پیشنهاد می‌کرد اینجا و آنجا بایستم و عکس بیاندازم! چیزی که از این موزه بسیار دوست داشتم، تنوع پارچه‌ها و بافتها بود، چیزی که پاکستان برای آن معروف است، و البته مانکن لباسهای محلی زنان که در استانهای مختلف متفاوت بودند. اما بی نظمی موجود، نگهبانهایی که با سوت به بازدید کننده ها تذکر می‌دادند، و سر و صدای مزاحم، این بازدید را مشکلتر می‌کرد. 
با سردرد بسیار شدید از موزه بیرون رفتم تا هوای آزاد بخورم. تا وقتی که میزبانم به دنبالم می‌آمد همچنان سردرد داشتم و با سوار شدن اتومبیل کولر دار و سرد، سردردم دوچندان شد. واقعا تجربه‌ي بدی بود و در خانه‌ي میزبان، آنها یکی از اتاقها را در اختیارم گذاشتند تا بخوابم و راحت باشم. دو ساعت بعد، شام صمیمانه‌ای با اعضای خانواده خوردم و با دخترهای دانشجوی میزبان صحبت کردم. میزبان من، توضیح داد که مسلمان سنی حنیفی ست، که من تابحال حتی اسم آنرا نشنیده بودم. همچنین سینی چوبی صنایع دستی به من هدیه کرد و گفت رسم آنها این است که اگر کسی به خانه‌شان بیاید نباید دست خالی برود. همسر او و مادر شش فرزند، بسیار مهربان بود و بیش از همه نگران سردرد من بود. بالاخره میزبان به همراه همسرش مرا به فرودگاه آورد تا میزبانیش را تکمیل کرده باشد. 
این سفر پاکستان در مجموع نکات غیر منتظره‌ی بسیاری را برایم روشن کرد. اول اینکه زنان، ظاهر بسیار آزادتری نسبت به ایران دارند. زنها لباسهای رنگارنگ تا سر زانو می‌پوشند، شلوارهای پارچه‌ای رنگی به پا می‌کند و در استفاده از شالشان برای پوشش سر و یا انداختن روی شانه‌هایشان مختارند. تعدادی از زنان هم بودند که از روبنده استفاده می‌کردند و در مجموع این تنوع در لباسهای رنگارنگ در واقع به آنها فرصت می‌داد تا زیبا باشند و به زیبایی اهمیت بدهند. اما در باطن این جامعه، بسیاری از زنان فرصت پیشرفت ندارند. نظافت‌چی‌ها و رفتگرهای خیابانها زن هستند، مشاغل زنها بسیار محدودتر از مردهاست. همچنین نحوه برخورد مردها با زنها مطلوب نیست و زنها راه بسیاری دارند تا بتوانند در این جامعه جای خود را باز کنند. این موضوع برایم به اشکال مختلف تکرار شد، وقتی که مخاطب من، به این دلیل که زن هستم با بی‌تفاوتی و بی‌توجهی جواب سئوالاتم را می‌داد یا حتی زحمتی برای جواب دادن به خود نمی‌داد، اما آقای کنار دستی یا پشت سر من با توجه بیشتر روبرو بود. موضوع دیگر که برایم عجیب بود این بود که فاصله در بین مردم چندان معنی نداشت و مثلا در صف نشان دادن پاسپورت آقای پشت سر من آنقدر جلو می‌آمد که شکم بزرگش را به بازوی من تکیه می‌داد، اما این کار را بدون غرض و بر حسب عادت روزمره‌اش انجام می‌داد. 
رانندگی در اسلام آباد و حتی واولپندی منظم‌تر و کم وحشت‌تر از تهران بود! و این موضوعی بود که انتظارش را نداشتم. نکته‌ای که دوست نپالی متوجه آن شده بود این بود که تعداد خیلی کمی از مردم با خود کیف حمل می‌کنند. 
همچنین علاقه مردم پاکستان به ایرانی‌ها جالب توجه بود و آنها تاکید می‌کردند که تنها وهابی‌ها هستند که با ایرانیها مشکل دارند وگرنه مردم پاکستان ایران را همسایه‌ی خود می‌دانند و مردم آنرا دوست دارند. در مجموع، پاکستانی‌های اسلام آباد با چهره‌ی خشنی که از آنها در ذهن ساخته بودم فرق داشتند، و در نهایت از اینکه فرصت این سفر برایم پیش آمد خوشحالم، و حتی امیدوارم که  امنیت منطقه به قدری بالا برود که بتوان به این کشور سفر کرد و تنوع زیبای فرهنگی آنرا دید. 
از آنجا که فرصت برای آپلود عکسها ندارم از شما دعوت می کنم از عکسهایم در اینستاگرام در حساب با نام fergolita دیدن کنید.

۱۳۹۴ اردیبهشت ۲۴, پنجشنبه

حافظ

نام من رفته ست روزى بر لب جانان به سهو      اهل دل را بوى جان مى آيد از نامم هنوز

۱۳۹۴ اردیبهشت ۲۰, یکشنبه

تهرانمان را دوست داشته باشیم.

حالا که شهرداری اینقدر لطف کرده، اینقدر خرج کرده، و با تابلوهای هنری تحت عنوان نگارخانه ای به وسعت شهر، اینقدر فضای شهر را وجدآور کرده، بیایید همه به روابط عمومی شماره ۱۳۷ تلفن بزنیم و از این کارشان تشکر کنیم و خواهش کنیم این تابلوها را برندارند، چون باز قرار است شهر از شعارهای این کار را بکن آن کار را نکن پر بشود، و حیف است تهران اینقدر زیبا و دوست داشتنی نباشد.